Παρασκευή 31 Ιουλίου 2026

Ιδιωτικοποίηση του νερού από την πίσω πόρτα – Καθολικές αντιδράσεις κατά της κυβέρνησης




Η κυβέρνηση δια του ΥΠΕΝ επιμένει σε μια γιγαντιαία δομική αλλαγή που αφορά τόσο το πόσιμο νερό όσο και το νερό άρδευσης όλης της χώρας. Μια δομική αλλαγή μέσα από τη μετάλλαξη της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ σε δύο υδροκέφαλες ανώνυμες εταιρείες με τεράστια προίκα στο χρηματιστήριο, τη μετάλλαξη της ΡΑΑΕΥ σε.. γενικό κουμανταδόρο της τιμής του νερού παντού και τη μετατροπή των δήμων της χώρας σε απλούς παρατηρητές.

Αν και η κυβέρνηση διατείνεται ότι το νερό παραμένει σε δημόσιο έλεγχο και δημόσια διαχείριση, η πραγματικότητα είναι ότι το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ είναι ο ορισμός της ιδιωτικοποίησης του νερού από την πίσω πόρτα και παράλληλα η απαξίωση των δήμων και των τοπικών κοινωνιών.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το ΥΠΕΝ δεν βρήκε ούτε ένα σύμμαχο στην αγωνιώδη προσπάθειά του να πείσει ότι κατέχει την απόλυτη αλήθεια για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και για την επίτευξη της συνταγματικής επιταγής για εξασφάλιση δημόσιου ποιοτικού νερού σε όλους τους πολίτες.

Όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης σφυροκόπησαν την επιλογή του ΥΠΕΝ, όπως επίσης όλοι οι δήμοι, η ΚΕΔΕ (Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος) και ο «γαλάζιος» πρόεδρός της, Λάζαρος Κυρίζογλου, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΠΟΕ ΔΕΥΑ), οι εργαζόμενοι στην ΕΥΔΑΠ, επιστημονικοί φορείς και περιβαλλοντικές οργανώσεις.


Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ όχι μόνο αγνόησε τις ενστάσεις, τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις όλων των θεσμικών φορέων αλλά προχώρησε και σε μια κίνηση εξαιρετικά επιθετική και απαξιωτική αποκλείοντάς τους από την ακρόαση στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής.

Δεν επέτρεψε, δηλαδή, να τοποθετηθεί στη Βουλή η ΚΕΔΕ και η Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης (ΕΔΕΥΑ) για ένα νομοσχέδιο που αφορά τους δήμους της χώρας και τις δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης.

Σφοδρές είναι οι αντιδράσεις και των κοινωνικών φορέων όπως της Πρωτοβουλίας για τη Διασφάλιση της Δημόσιας Διαχείρισης του Νερού, που πραγματοποίησε και διαδηλώσεις.

Όπως επισημαίνει: «Η κυβέρνηση αφού οδήγησε τους οργανισμούς ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης σε ασφυξία μέσα από υποστελέχωση, υποχρηματοδότηση και εκτίναξη του ενεργειακού κόστους, προχωρά δια της πλαγίας σε έμμεση ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης του κύκλου του νερού».
Υποχρεωτική παράδοση των δημοτικών δικτύων

Το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ υποχρεώνει τους δήμους της χώρας που εντάσσονται στην πρώτη φάση του σχεδίου να παραδώσουν υποχρεωτικά τις υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης σε ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ.

Η ΕΥΔΑΠ αναλαμβάνει ύδρευση, αποχέτευση και άρδευση σε όλη την Αττική, τη Βοιωτία, τη Φωκίδα και την Εύβοια. Εξαιρούνται τα Κύθηρα, ο Πόρος, οι Σπέτσες, η Τροιζηνία, η Ύδρα και η Σκύρος.

Η ΕΥΑΘ αναλαμβάνει τις ίδιες υπηρεσίες σε όλους τους δήμους των Περιφερειακών Ενοτήτων Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής, με εξαίρεση το Επιχειρηματικό Πάρκο Θεσσαλονίκης Α1.

Συνολικά, η κυβέρνηση περιγράφει τη ρύθμιση ως συνένωση των δυνάμεων 70 παρόχων σε δύο μεγάλους φορείς.

Η ένταξη των φορέων που βρίσκονται σε αυτές τις περιοχές δεν είναι προαιρετική. Η προαιρετική διαδικασία αφορά άλλους, όμορους παρόχους, οι οποίοι μπορούν να ζητήσουν να ενταχθούν επιπλέον στην ΕΥΔΑΠ ή στην ΕΥΑΘ.
Μεταφέρονται αρμοδιότητες, δίκτυα, περιουσία και χρέη

Μέσα σε διάστημα έως δώδεκα μηνών, το σύνολο του ενεργητικού και του παθητικού που συνδέεται με την ύδρευση, την αποχέτευση και την άρδευση όλων των δήμων μεταφέρεται στην ΕΥΔΑΠ ή στην ΕΥΑΘ.

Μέσα σε ένα χρόνο, θεωρητικά πάντα, θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί για όλες τις δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης, αποχέτευσης, άρδευσης, τεχνικός, οικονομικός και περιβαλλοντικός έλεγχος, αποτίμηση ενεργητικού και παθητικού, καθορισμός τιμήματος, πενταετές επενδυτικό σχέδιο, και έγκριση από τη ΡΑΑΕΥ.

Μόνο που το νομοσχέδιο έχει και ένα «αλλά». Εάν οι έλεγχοι δεν έχουν ολοκληρωθεί εγκαίρως, η ΡΑΑΕΥ μπορεί να εγκρίνει προσωρινή αποτίμηση, ώστε η μεταφορά να προχωρήσει άμεσα χωρίς την ολοκλήρωση όλων των απαιτούμενων.
Η ΡΑΑΕΥ αποφασίζει για την τιμή του νερού σε όλη την Ελλάδα

Ο τελικός λόγος για το πόσο θα πωλείται το νερό στους πολίτες μεταφέρεται για όλη την Ελλάδα στη ΡΑΑΕΥ η οποία εγκρίνει ή απορρίπτει τα τιμολόγια των παρόχων μέσα σε 50 ημέρες,

Η Αρχή, δηλαδή, θα ελέγχει τη μέθοδο κοστολόγησης και θα μπορεί να ζητήσει τροποποίηση ακόμα και ήδη εγκεκριμένων τιμολογίων.

Και ακόμα, η ΡΑΑΕΥ μπορεί, αφού προηγουμένως απευθύνει σύσταση στον πάροχο, να επιβάλει με απόφασή της για παραβάσεις στην κοστολόγηση και την τιμολόγηση του νερού πρόστιμο έως 10 εκατ. ευρώ και έως 6% των ετήσιων εσόδων του προηγούμενου έτους.

Για να το κάνουμε λιανά, η Ρυθμιστική Αρχή δεν θα έχει λόγο μόνο για τα τιμολόγια της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ αλλά και για την τιμή του νερού στις δημοτικές επιχειρήσεις που θα συνεχίσουν να λειτουργούν αυτόνομα.

Μέχρι σήμερα η Ρυθμιστική Αρχή εποπτεύει την εφαρμογή της ισχύουσας μεθόδου κοστολόγησης και τιμολόγησης και, αν διαπιστώσει παραβάσεις, προβαίνει σε συστάσεις. Με το νομοσχέδιο αποκτά και την εξουσία προηγούμενης έγκρισης ή απόρριψης των τιμολογίων για όλες τις ΔΕΥΑ που δεν θα ενταχθούν στην ΕΥΔΑΠ ή την ΕΥΑΘ.

Σαν πολλές αρμοδιότητες για την τιμολόγηση του νερού παντού δεν συγκεντρώνονται σε μια Αρχή τα μέλη της οποίας διορίζονται;

Και όπως σημειώνει η Πρωτοβουλία για τη Διασφάλιση της Δημόσιας Διαχείρισηςτου Νερού «τα τιμολόγια εγκρίνονται και εποπτεύονται από τη ΡΑΑΕΥ, απομακρύνοντας ακόμη περισσότερο την τιμολογιακή πολιτική από τις τοπικές κοινωνίες και τα αιρετά όργανα».
Αντί ενίσχυση των δημοτικών επιχειρήσεων, κατάργησή τους

Μια από τις κεντρικές αντιρρήσεις που προβάλουν οι θεσμικοί φορείς στην επιλογή της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ είναι ότι αντί για ενίσχυση των δημοτικών επιχειρήσεων άρδευσης επιλέγει την κατάργησή τους.

Όπως επισημαίνει η Πρωτοβουλία, τα προβλήματα που υπάρχουν στον κύκλο του νερού είναι υπαρκτά. Όμως δεν τα δημιούργησε η «πολυδιάσπαση» των ΔΕΥΑ από μόνη της. Τα δημιούργησαν η χρόνια υποχρηματοδότηση, η απουσία δημόσιου σχεδιασμού, η υποστελέχωση, η εργολαβοποίηση κρίσιμων λειτουργιών, η ενεργειακή ακρίβεια και η αντιμετώπιση του νερού ως κόστους που πρέπει να ανακτηθεί από τον πολίτη.

«Η απάντηση σε αυτά δεν είναι η κατάργηση της τοπικής διαχείρισης, αλλά η ενίσχυσή της με πόρους, προσωπικό, διαφάνεια και δεσμευτικό δημόσιο σχεδιασμό», σημειώνει.
Το μετοχολόγιο ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ

Το ΥΠΕΝ επιμένει ότι δεν διαγράφεται ο δημόσιος έλεγχος στο νερό με το επιχείρημα ότι ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ παραμένουν με κύριο μέτοχο το ελληνικό δημόσιο.

Στην ΕΥΔΑΠ το συνολικό ποσοστό που βρίσκεται υπό κρατικό έλεγχο – συμπεριλαμβανομένων και των μετοχών του Υπερταμείου- είναι περίπου 61,33%.

Η Urban Services, θυγατρική κατά 100% της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, κατέχει το 9,7121% των μετοχών ενώ άλλοι ιδιώτες επενδυτές, περίπου, το 29% των μετοχών της ΕΥΔΑΠ.

Αντίστοιχα στην ΕΥΑΘ, το Ελληνικό Δημόσιο ελέγχει άμεσα και έμμεσα το 69,02% των μετοχών, η Veolia το 5,46% και άλλοι επενδυτές το 25,52%.

Και είναι η μετοχική σύνθεση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ που προβάλει η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ για να υποστηρίξει ότι το νερό παραμένει υπό δημόσιο έλεγχο και υπό δημόσια διαχείριση.

Υπάρχει, όμως, ένα «αλλά» που είναι σημαντικό. Το νομοσχέδιο μεταφέρει στις δύο εταιρείες νέες περιοχές, δίκτυα, περιουσιακά στοιχεία, έσοδα από ύδρευση και αποχέτευση και νέες δραστηριότητες άρδευσης.

Έτσι, αν και η διοίκηση των δύο εταιρειών παραμένει υπό κρατικό έλεγχο, τα οικονομικά αποτελέσματα και τα μερίσματα αφορούν και τους ιδιώτες μετόχους. Αυτό είναι ουσιώδες για τη συζήτηση περί ιδιωτικοποίησης καθώς διευρύνεται σημαντικά το αντικείμενο δύο εταιρειών στις οποίες υπάρχει αξιόλογη ιδιωτική συμμετοχή.

https://www.topontiki.gr/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου