Ειδικές συμβουλές για αποφυγή εξαπάτησης πολιτών
Με αφορμή περιστατικά εξαπάτησης πολιτών, σε διάφορες περιοχές της χώρας, από επιτήδειους που προσεγγίζουν κυρίως άτομα τρίτης ηλικίας και με διάφορα προσχήματα και τεχνάσματα τους αποσπούν χρηματικά ποσά, η Ελληνική Αστυνομία συνιστά:
Να μην πείθεστε εύκολα από άτομα, τα οποία σας “πλησιάζουν” ως γνωστοί συγγενικών - φιλικών προσώπων....
Να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί σε άγνωστα άτομα που επιχειρούν με διάφορα προσχήματα και τεχνάσματα να εισέλθουν στην οικία σας.
Εφόσον άγνωστο άτομο εισέλθει στην οικία σας με οποιαδήποτε πρόφαση (π.χ. διεξαγωγή έρευνας, πώληση κάποιου προϊόντος, ανάγκη να πραγματοποιήσουν μια κλήση κ.λπ.), να μην επιτρέπετε να μεταβαίνει σε άλλους χώρους του σπιτιού σας, πέραν αυτών που χρειάζεται και ποτέ να μην χάνετε την οπτική επαφή μαζί του.
Στην περίπτωση αυτή, να προσέχετε τα προσωπικά σας αντικείμενα, προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο αφαίρεσής τους με τη μέθοδο της απασχόλησης.
Να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όταν άγνωστοι προσπαθήσουν να σας πείσουν για την καταβολή χρηματικού ποσού, με το πρόσχημα επείγουσας ανάγκης συγγενικού - φιλικού προσώπου (π.χ. νοσηλεία σε νοσοκομείο).Το ίδιο μπορεί να προσπαθήσουν και τηλεφωνικά. Για τους ίδιους λόγους να μην ενδίδετε σε προτροπές για συνάντηση (ραντεβού κ.λπ.).
Σε περιπτώσεις που άγνωστοι επικαλούνται έκτακτη ανάγκη γνωστού -συγγενικού σας προσώπου, να επιδιώκετε πάντα οι ίδιοι να επικοινωνείτε τηλεφωνικά με το γνωστό-συγγενικό σας πρόσωπο, προς επιβεβαίωση των όσων επικαλούνται. Η επικοινωνία να γίνεται με δικό σας τηλέφωνο και κατόπιν δικής σας πρωτοβουλίας και να μην δέχεστε να μιλάτε με άτομο, το οποίο κάλεσαν οι άγνωστοι.
Σε κάθε περίπτωση, να δηλώνετε ότι δεν πρόκειται να παραδώσετε χρήματα, εάν δεν εμφανιστούν οι γνωστοί-συγγενείς σας.
Να μην δέχεστε σε καμία περίπτωση άγνωστα άτομα να σας οδηγήσουν σε Πιστωτικό Κατάστημα ή ΑΤΜ για ανάληψη χρηματικού ποσού.
Να μην πείθεσθε εύκολα σε ευκαιριακές αγορές προϊόντων που σας προτείνουν άγνωστα άτομα, ιδιαίτερα δε δίχως να δείτε πρώτα τα προϊόντα αυτά.
Να μην πείθεστε από άγνωστους, οι οποίοι εμφανίζονται ως υπάλληλοι Δημόσιας Υπηρεσίας ή άλλου φορέα για την επιδιόρθωση κάποιου τεχνικού προβλήματος, εάν δεν τους έχετε εσείς προηγουμένως καλέσει.
Να μην πείθεστε όταν άγνωστοι σας ζητούν να καταβάλλετε χρήματα για οφειλές γνωστών ή συγγενικών προσώπων σε δημόσιες υπηρεσίες ή σε καταστήματα-εταιρείες για αγορά αγαθών-προσφορά υπηρεσιών.
Επισημαίνεται ότι από νοσοκομεία ή από δημόσιες υπηρεσίες δεν χρησιμοποιείται η πρακτική υπάλληλοί τους να μεταβαίνουν σε οικίες ή σε δημόσιους χώρους και να ζητούν από πολίτες την καταβολή χρημάτων για υπηρεσίες που παρέχουν.
Να έχετε πάντα διαθέσιμους τους τηλεφωνικούς αριθμούς, με τους οποίους πρέπει να επικοινωνήσετε σε περίπτωση ανάγκης (Αστυνομία, Πυροσβεστική, Νοσοκομεία, στενοί συγγενείς κ.α.).
Προσπαθήστε να συγκρατήσετε τα χαρακτηριστικά των δραστών, καθώς και τα οχήματα με τα οποία κινούνται (αριθμό κυκλοφορίας, μάρκα οχήματος, χρώμα κ.λπ.), για να βοηθήσετε το έργο των διωκτικών αρχών.
Να ενημερώνετε πάντα τις αστυνομικές Αρχές, ακόμη και σε περίπτωση απόπειρας απάτης σε βάρος σας.
Συνηθέστερες μορφές συμβατικής απάτης
Απάτη με τη μέθοδο προσέγγισης εκ μέρους συγγενικού προσώπου (κυρίως σε βάρος ηλικιωμένων ατόμων)
Οι δράστες επιλέγουν κυρίως ηλικιωμένους ανθρώπους, για τους οποίους πληροφορούνται με οποιανδήποτε τρόπο τα στοιχεία ταυτότητας τόσο των ιδίων, όσο και προσφιλών συγγενικών τους προσώπων, συνήθως των παιδιών ή των εγγονιών τους.
Τους προσεγγίζουν «δήθεν» ως απεσταλμένοι των συγγενών τους και με το πρόσχημα άμεσης και επείγουσας ανάγκης χρημάτων, επιδιώκουν να τους αποσπάσουν μεγάλα χρηματικά ποσά. Η προσέγγιση, συνήθως, γίνεται κατά την έξοδο ή λίγο πριν την είσοδο στην κατοικία τους, έξω από Τράπεζες ή εμπορικά καταστήματα κ.λπ.
Οι τεχνικές που χρησιμοποιούν οι δράστες για να πείσουν τους ηλικιωμένους να τους δώσουν τα χρήματα για λογαριασμό των οικείων τους, είναι ο αιφνιδιασμός και η παρουσίαση μιας αληθοφανούς οικονομικής ανάγκης που πρέπει να ικανοποιηθεί χωρίς αναβολή. Με τον τρόπο αυτό, αλλά και με την αναφορά σε συγγενικά πρόσωπα με ιδιαίτερη οικειότητα, επιδιώκουν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη και να μην αφήσουν περιθώρια δεύτερης σκέψης. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι δράστες για να ισχυροποιήσουν τα επιχειρήματά τους, προσποιούνται πως τηλεφωνούν στα οικεία πρόσωπα για να επιβεβαιώσουν την οικονομική ανάγκη, πλην όμως οι ηλικιωμένοι μέσα στην αναστάτωση τους δεν αντιλαμβάνονται ότι συνομιλούν με συνεργούς των δραστών και όχι με τους συγγενείς τους.
Οι λόγοι που επικαλούνται οι δράστες για να αποσπάσουν χρήματα είναι συνήθως η εξόφληση ενός χρέους, η πληρωμή ασφαλιστηρίων συμβολαίων, η αγορά ηλεκτρικών συσκευών, ανταλλακτικών αυτοκινήτων κ.λπ., για λογαριασμό «δήθεν» συγγενικών προσώπων.
Επισημαίνεται ότι, συχνά γίνεται λόγος ότι το συγγενικό πρόσωπο δικαιούται επιστροφή υψηλού χρηματικού ποσού από τα ασφαλιστικά ταμεία, για τη λήψη του οποίου απαιτείται η πληρωμή ορισμένων παραβόλων, οι δε δράστες εμφανίζονται ως οι «λογιστές» των συγγενικών τους προσώπων, οι οποίοι έχουν αναλάβει τα διαδικαστικά ζητήματα για τη λήψη των χρημάτων αυτών.
Τα χρηματικά ποσά που ζητούν οι δράστες κυμαίνονται από μερικές εκατοντάδες έως αρκετές χιλιάδες ε υρώ, ποσά τα οποία μεταβάλλονται και προσαρμόζονται ανάλογα με τη δεκτικότητα και ευπιστία των ηλικιωμένων. Ενδεικτικά αναφέρεται πως στο παρελθόν δράστες έχουν μεταφέρει με αυτοκίνητο ηλικιωμένους ακόμα και σε Τράπεζες, προκειμένου να αναλάβουν μεγάλα χρηματικά ποσά και να τους τα παραδώσουν.
Απάτη με το πρόσχημα πρόκλησης τροχαίου ατυχήματος
Οι δράστες πραγματοποιούν αιφνιδιαστικές τηλεφωνικές κλήσεις σε αυτούς (κυρίως πρωινές και απογευματινές ώρες), προσποιούμενοι άλλοτε τους νοσοκομειακούς γιατρούς και άλλοτε τους δικηγόρους ή αστυνομικούς, υποστηρίζοντας ψευδώς ότι, στενό συγγενικό τους πρόσωπο (συνήθως τέκνο τους) έχει προκαλέσει με υπαιτιότητά του τροχαίο ατύχημα, με συνέπεια τον θανάσιμο ή βαρύτατο τραυματισμό συνήθως ανήλικου παιδιού.
Προκειμένου να αποφευχθεί η φυλάκιση του συγγενικού τους προσώπου και να απεμπλακεί από τις επικείμενες ποινικές συνέπειες, απαιτούν την καταβολή σημαντικών χρηματικών ποσών, το ύψος των οποίων ποικίλλει, προσαρμοζόμενα σε κάθε υπόθεση ανάλογα με τη δεκτικότητα και την ευπιστία των θυμάτων.
Για να γίνουν πιο πειστικοί, έτεροι συνεργάτες παρεμβάλλονται στην τηλεφωνική επικοινωνία, αναλόγως του φύλου του συγγενικού τους προσώπου, προσποιούμενοι αυτό, εκλιπαρώντας για βοήθεια και ασκώντας αφόρητη ψυχολογική πίεση στα θύματα.
Στη συνέχεια και εφόσον τα θύματα έχουν πεισθεί, είτε εμφανίζονται στην οικία τους για την παραλαβή των χρημάτων, είτε δίνουν ραντεβού σε προκαθορισμένο από τους δράστες τόπο και χρόνο, πλησίον της οικίας.
Επισημαίνεται ότι στα τροχαία ατυχήματα ακολουθούνται πάντα από τις αστυνομικές Αρχές οι νόμιμες και προβλεπόμενες ενέργειες, υπό την καθοδήγηση των κατά τόπους Εισαγγελικών Αρχών και σε καμία περίπτωση δεν υφίστανται παρέκκλιση από αυτές, με την καταβολή χρηματικών ποσών.
Απάτη με τη μέθοδο νοσηλείας συγγενικού προσώπου
Οι δράστες πραγματοποιούν αιφνιδιαστικές τηλεφωνικές κλήσεις στα υποψήφια θύματα και εκμεταλλευόμενοι την αναστάτωση που προκαλείται, τους αναγγέλλουν ότι ένας στενός συγγενής τους εισήχθη εσπευσμένα σε κάποιο νοσοκομείο, λόγω τροχαίου ατυχήματος ή κάποιου άλλου εκτάκτου λόγου και απαιτούν χρήματα για να γίνει άμεσα κάποια ιατρική πράξη, συνήθως χειρουργική επέμβαση.
Επιπλέον, ζητούν από τα υποψήφια θύματα να μεταβούν αμέσως σε συγκεκριμένο σημείο, όπου τους «αναμένει» άνθρωπος του νοσοκομείου π.χ. ένας νοσηλευτής ή υπάλληλος του ΕΚΑΒ, για να παραλάβει τα χρήματα και να τα παραδώσει το ταχύτερο δυνατό στους γιατρούς.
Τα θύματα χρησιμοποιούν συνήθως την ίδια τηλεφωνική συσκευή στην οποία δέχθηκαν την κλήση για να καλέσουν στο κινητό τηλέφωνο το συγγενικό τους πρόσωπο, που «δήθεν» νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση.
Μέσα στη σύγχυση τους δεν αντιλαμβάνονται ότι η «γραμμή» είναι ακόμη ανοιχτή με τους δράστες, οι οποίοι δεν τερμάτισαν την προηγούμενη κλήση.
Οι δράστες προσποιούνται ότι απαντούν στην κλήση των θυμάτων και «επιβεβαιώνουν» την άσχημη είδηση, παριστάνοντας για παράδειγμα κάποιον τραυματιοφορέα που κρατάει το κινητό του νοσηλευόμενου.
Απάτη με τη μέθοδο της απασχόλησης σε ΑΤΜ (συνήθως σε βάρος ηλικιωμένων ατόμων)
Οι δράστες προσεγγίζουν ένα άτομο τη στιγμή που πραγματοποιεί συναλλαγή σε ΑΤΜ και χωρίς να γίνουν αντιληπτοί υποκλέπτουν οπτικά το «ΡΙΝ» κατά την πληκτρολόγησή του, ενώ στη συνέχεια περιμένουν να ολοκληρωθεί η συναλλαγή.
Τη στιγμή της εξόδου της κάρτας από το ΑΤΜ ένας από τους δράστες ρίχνει στα πόδια του συναλλασσόμενου ένα χαρτονόμισμα και τον προτρέπει να το πάρει με το πρόσχημα ότι του έπεσε από τη τσέπη.
Οι δράστες εκμεταλλεύονται το χρονικό διάστημα που ο συναλλασσόμενος απασχολείται με το πεσμένο χαρτονόμισμα και αφαιρούν την κάρτα του από το στόμιο εξόδου του ΑΤΜ, τοποθετώντας στη θέση της μία άλλη.
Μετά την αποχώρηση του συναλλασσόμενου, που δεν έχει αντιληφθεί τη αλλαγή της κάρτας, οι δράστες αφαιρούν το υπόλοιπο του λογαριασμού.
Απάτες με το πρόσχημα πώλησης κοσμημάτων και άλλων αντικειμένων-συσκευών
Οι δράστες αναζητούν θύματα, προκειμένου να τους πωλήσουν έναντι χαμηλών τιμών διάφορα κοσμήματα και άλλα αντικείμενα (π.χ. ηλεκτρικά είδη, κινητά τηλέφωνα), προσεγγίζοντάς τα είτε στο δρόμο, είτε και στα ίδια τους τα σπίτια.
Αφού παζαρέψουν την τιμή αρκετή ώρα, στο τέλος συμβιβάζονται σε μια όντως χαμηλή τιμή, την οποία επιδιώκει και το θύμα και του πωλούν το εμπόρευμα. Όταν όμως απομακρυνθούν, το θύμα αντιλαμβάνεται ότι αυτό που αγόρασε είναι ευτελούς αξίας και ότι έπεσε θύμα απάτης.
Σε περιπτώσεις δε πώλησης ηλεκτρονικών συσκευών (κυρίως κινητά τηλέφωνα) έχει διαπιστωθεί ότι, οι δράστες αφότου λάβουν το αντίτιμο της συμφωνηθείσας αγοραπωλησίας, καταφέρνουν με επιδεξιότητα να αντικαταστήσουν την προς πώληση συσκευή με έτερη ψεύτικη, ιδίας εμφάνισης, χωρίς το θύμα να αντιληφθεί την εν λόγω «ανταλλαγή».
Έχουν επίσης παρατηρηθεί και περιπτώσεις όπου οι δράστες προσεγγίζουν θύματα, μεγάλης κυρίως ηλικίας και διαπραγματεύονται την πώληση κάποιας ηλεκτρικής συσκευής ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, σε τιμή όμως ευκαιρίας, την οποία υποτίθεται ότι έχουν στο αυτοκίνητο ή στο φορτηγάκι που έχουν παρκάρει έξω από το σπίτι τους. Τα θύματα πείθονται, καταβάλλουν το αντίτιμο χωρίς να έχουν δει το προς πώληση αντικείμενο και οι απατεώνες αποχωρούν με τη δικαιολογία ότι πρόκειται να το μεταφέρουν στην οικία, χωρίς στην ουσία ποτέ να εμφανιστούν.
Απάτες με το πρόσχημα συνδρομών
Συνίσταται στην έκδοση από τους δράστες πακέτων συνδρομών για κάποιο φιλανθρωπικό ίδρυμα ή διάφορα σωματεία (π.χ. αναπήρων, τυφλών κλπ) και στην εκμετάλλευση της ευαισθησίας που επιδεικνύουν οι πολίτες σε τέτοιου είδους ζητήματα, με αποτέλεσμα να συνεισφέρουν οικονομικά στην στις πρωτοβουλίες αυτές.
Επισημαίνεται ότι οι περιπτώσεις αυτές (έρανοι, διάθεση εισιτηρίων κλπ) πρέπει να διέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία και ως εκ τούτου τα εισπρακτικά μπλοκ πρέπει να είναι σφραγισμένα νομοτύπως. Σε κάθε άλλη περίπτωση, πρόκειται προφανώς για υπόθεση απάτης.
Απάτες σε βάρος ιερωμένων, με τη μέθοδο της δήθεν εκταμίευσης βοηθήματος από το ΙΚΑ ή της διευθέτησης διαφόρων οικονομικών και ασφαλιστικών εκκρεμοτήτων.
Οι δράστες επιλέγουν τα υποψήφια θύματά τους (ιερωμένους, κληρικούς, μοναχούς) και συνήθως μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας μαζί τους, τους ενημερώνουν ότι εκκρεμεί η εκταμίευση βοηθήματος από το ΙΚΑ προς το χώρο θρησκευτικής λατρείας που εκπροσωπούν (εκκλησία, Ιερά Μονή κλπ).
Σε άλλες περιπτώσεις οι δράστες επικοινωνούν με συνταξιούχους ιερωμένους και τους ενημερώνουν ότι έχουν δρομολογηθεί όλες οι απαιτούμενες ενέργειες προς εκταμίευση του εφάπαξ, που εκκρεμεί στο όνομά τους.
Προκειμένου να επιτευχθεί η εκταμίευση των προαναφερόμενων χρηματικών ποσών, τους καλούν να καταβάλλουν σε λογαριασμό που τους υποδεικνύεται κάποιο χρηματικό ποσό, ούτως ώστε να ξεκινήσουν οι διαδικασίες εκταμίευσής τους.
Τα θύματα πείθονται και καταβάλλουν το υποδειχθέν ποσό, αναμένοντας την καταβολή του επιδόματος.
Στο σημείο αυτό οι δράστες εξαφανίζονται και κόβουν κάθε επικοινωνία με τα θύματά τους.
Απάτες με το πρόσχημα διαμεσολάβησης για την εκταμίευση δανείου από Πιστωτικό Ίδρυμα
Στην περίπτωση αυτοί οι δράστες εμφανίζονται ως επιφανείς πολίτες, συνεργάτες Τραπεζών, οι οποίοι εκμεταλλευόμενοι τις προσωπικές γνωριμίες που έχουν στα Πιστωτικά Ιδρύματα, μπορούν να μεσολαβήσουν για την εκταμίευση δανείου, παρακάμπτοντας το σύστημα ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ.
Προκειμένου να ξεκινήσουν οι διαδικασίες εκταμίευσης του δανείου, οι δράστες ζητούν από τα θύματά τους την καταβολή χρηματικού ποσού για τα έξοδα αυτής.
Από τη στιγμή που το θύμα καταθέτει το συμφωνηθέν χρηματικό ποσό σε λογαριασμό Τράπεζας που του υποδεικνύεται, ο δράστης αρχίζει σιγά-σιγά να αποφεύγει την επικοινωνία με το θύμα, μέχρι που εξαφανίζεται.
Έχει παρατηρηθεί ότι, οι δράστες συνήθως προσελκύουν τα υποψήφια θύματά τους μέσω της ανάρτησης αγγελιών σε τοπικές εφημερίδες ή μέσω κοινών γνωστών που έχουν πέσει και αυτά θύματα, προτού το αντιληφθούν.
Απάτες με το πρόσχημα προφύλαξης τραπεζικών καταθέσεων
Οι δράστες επικοινωνούν κυρίως τηλεφωνικά με τα θύματα και προσποιούμενοι είτε τους Διευθυντές Πιστωτικών Ιδρυμάτων, είτε ότι έχουν «διασυνδέσεις», πείθουν αυτούς ότι μπορούν να προφυλάξουν τις καταθέσεις στην τράπεζα, από επικείμενο «κούρεμα».
Προς τούτο, τους ζητούν να καταθέσουν τα χρήματά τους σε συγκεκριμένο λογαριασμό, προκειμένου εν συνεχεία να προβούν σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες προς προστασία αυτών.
Έκτοτε εξαφανίζονται.
Απάτες με το πρόσχημα εξασφάλισης εργασίας
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι δράστες εκμεταλλευόμενοι την υπάρχουσα οικονομική κρίση και το κατ’ επέκταση ενδιαφέρον ορισμένων πολιτών για εξεύρεση εργασίας, προβαίνουν στην ανάρτηση αγγελιών στο διαδίκτυο ή στον τύπο, σύμφωνα με τις οποίες εμφαίνονται συνήθως ως διαμεσολαβητές ανάμεσα στον εκάστοτε ενδιαφερόμενο και τον υποτιθέμενο φορέα εργασίας, που εδρεύει είτε στη Χώρα μας είτε στο εξωτερικό και αναζητά εργατικό προσωπικό.
Αυτό επιτυγχάνεται είτε με τη δημιουργία ενός εικονικού γραφείου ευρέσεως εργασίας είτε με την ανάρτηση αγγελιών στο διαδίκτυο.
Από τους ενδιαφερόμενους, οι οποίοι προβαίνουν σε ηλεκτρονική ή/και τηλεφωνική επικοινωνία με αυτόν που ανήρτησε την αγγελία, ζητούνται προσωπικά στοιχεία, καθώς και η καταβολή ενός σημαντικού ποσού (είτε μέσω εταιρειών μεταφοράς χρημάτων είτε απευθείας σε τραπεζικούς λογαριασμούς), προκειμένου να αποπληρωθούν κάποια έξοδα, όπως έξοδα για την έκδοση προξενικών θεωρήσεων, πληρωμές δικηγόρων, μεσαζόντων κ.α.
Όσοι από τους ενδιαφερόμενους προπληρώνουν χρήματα, αντιλαμβάνονται στη συνέχεια ότι έχουν πέσει θύματα.
Στις περιπτώσεις που οι ενδιαφερόμενοι έχουν μεταβεί απευθείας στα εικονικά γραφεία ευρέσεως εργασίας, οι παραπάνω ενέργειες συνοδεύονται επίσης και με τη σύναψη ενός υποτιθέμενου ιδιωτικού συμφωνητικού από τα συμβαλλόμενα μέρη.
Απάτες με το πρόσχημα πώλησης χρυσών λιρών
Αποτελεί μια μέθοδο, η οποία άρχισε να εμφανίζεται στη Χώρα μας λόγω της οικονομικής κρίσης και του φόβου για επικείμενη χρεωκοπία της Ελλάδας.
Ειδικότερα, πολίτες ένεκα του φόβου τους για χρεωκοπία στην Ελλάδα και επιστροφή στη δραχμή, αναζητούν τρόπους για να προστατεύσουν τις τραπεζικές τους καταθέσεις.
Το γεγονός αυτό εκμεταλλεύονται οι δράστες, οι οποίοι τους παρουσιάζουν χρυσές λίρες και τους πείθουν να ανταλλάξουν τα χρήματά τους με αυτές. Στην πραγματικότητα, οι δράστες τους εμφανίζουν δύο-τρεις χρυσές λίρες, καθώς και ένα πουγκί μέσα στο οποίο βρίσκονται υποθετικά οι υπόλοιπες λίρες. Τα θύματα πείθονται, τους δίνουν το συμφωνηθέν χρηματικό ποσό και μόλις ανοίγουν το πουγκί, διαπιστώνουν ότι εκεί βρίσκονται κέρματα χαμιλής αξίας (20λεπτα, 50λεπτά) κλπ. Οι δράστες όμως έχουν ήδη εξαφανισθεί.
Έχει επίσης διαπιστωθεί η ανταλλαγή ευρώ με κάλπικες χρυσές λίρες, τη μη γνησιότητα των οποίων τα θύματα αντιλαμβάνονται σε μεταγενέστερο χρόνο.
Απάτες με τη μέθοδο χρήσης ειδικών χημικών υλικών για τον αποχρωματισμό δήθεν γνησίων χαρτονομισμάτων
Στην περίπτωση αυτή οι δράστες πείθουν τα θύματα ότι, με ειδικά χημικά υλικά μπορούν να εμφανίσουν λευκά χαρτιά, ανάλογων διαστάσεων των χαρτονομισμάτων, ως γνήσια διαφόρων αξιών του ευρώ και κατ’ αυτό τον τρόπο μπορούν να διπλασιάσουν ή και να τριπλασιάσουν το αρχικό τους κεφάλαιο.
Για το σκοπό αυτό οι δράστες πραγματοποιούν επίδειξη στα υποψήφια θύματά τους, αποχρωματίζοντας πράγματι κάποια χαρτονομίσματα.
Τα θύματα πείθονται, παραδίδουν το συμφωνηθέν χρηματικό ποσό και παραλαμβάνουν σημαντική ποσότητα λευκών χαρτιών, πεπεισμένοι ότι με τη χρήση των προαναφερόμενων ειδικών χημικών υλικών, αυτά θα μετατραπούν σε γνήσια.
Κατόπιν της συναλλαγής, οι δράστες εξαφανίζονται και τα θύματα αντιλαμβάνονται ότι τα λευκά χαρτιά που τους παραδόθηκαν είναι απλώς λευκά χαρτιά και φυσικά δεν μετατρέπονται σε χαρτονομίσματα ευρώ.
Απάτες σε βάρος επαγγελματιών αυτοκινητιστών (ιδιοκτήτες-οδηγούς ταξί)
Οι δράστες, εμφανιζόμενοι σε επαγγελματίες αυτοκινητιστές ως Πρέσβεις, Πρόξενοι ή Διπλωμάτες κάποιας χώρας, πείθουν αυτούς με συγκεκριμένα επιχειρήματα ότι επιθυμούν τη μίσθωση του ταξί για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα (συνήθως τριών μηνών), με υψηλή ημερήσια αποζημίωση συνήθως πάνω από 300 €.
Προς επίρρωση της συνεργασίας, ζητούν από τα θύματα να καταβάλλουν σε τραπεζικό λογαριασμό ένα σημαντικό χρηματικό ποσό (της τάξεως περίπου των 1.800 €) ως εγγύηση της μελλοντικής τους συνεργασίας, το οποίο τους ενημερώνουν ότι θα επιστραφεί σε αυτούς σε μεταγενέστερο χρόνο.
Έκτοτε και αφού γίνει η κατάθεση των χρημάτων από τα θύματα, οι δράστες εξαφανίζονται.
Απάτες μέσω αγοραπωλησίας οχημάτων
Οι δράστες χρησιμοποιούν δύο διαφορετικές μεθοδολογίες (modus operandi), που περιγράφονται ως ακολούθως:
α) Οι δράστες εμφανίζονται ως υποψήφιοι αγοραστές οχημάτων
μέσω του διαδικτύου, αναζητούν και βρίσκουν ηλεκτρονικές αγγελίες πώλησης οχημάτων, παντός τύπου, με σκοπό την εξαπάτηση των ιδιοκτητών τους,
αφού έρχονται σε επικοινωνία με τους κατόχους των οχημάτων, συμφωνούν για την αγορά και το αντίτιμο της συναλλαγής,
στη συνέχεια, επιδεικνύουν στον πωλητή του οχήματος είτε ανύπαρκτο αριθμό λογαριασμού, στον οποίο φαίνεται ψευδής ηλεκτρονική μεταφορά του αντιτίμου της συναλλαγής στο λογαριασμό του, είτε πλαστές βεβαιώσεις μεταφοράς εμβασμάτων στον προαναφερθέντα λογαριασμό,
οι πωλητές των οχημάτων παραπλανούνται - πείθονται και χωρίς να έχουν διασταυρώσει αν είναι πραγματική η μεταφορά χρημάτων, υποβάλλουν υπεύθυνες δηλώσεις μεταβίβασης οχήματος, τις οποίες οι δράστες χρησιμοποιούν για την μεταβίβαση του οχήματος στο όνομά τους,
οι δράστες, έχοντας στην κατοχή τους το όχημα εξαφανίζονται, χωρίς να καταβάλλουν το αντίστοιχο τίμημα και συνήθως προβαίνουν στην άμεση μεταπώληση του οχήματος.
β) Οι δράστες εμφανίζονται ως πωλητές των οχημάτων
καταχωρούν μέσω διαδικτύου ηλεκτρονικές αγγελίες πώλησης εικονικών οχημάτων, παντός τύπου, με σκοπό την εξαπάτηση υποψήφιων αγοραστών. Σε πολλές περιπτώσεις προσφέρουν τα προς πώληση οχήματα σε δελεαστικές τιμές,
οι υποψήφιοι αγοραστές έρχονται σε επικοινωνία μαζί τους και χωρίς να έχουν δει στην πλειοψηφία των περιπτώσεων το προς πώληση όχημα, πείθονται για τη φερεγγυότητα του υποτιθέμενου πωλητή και συμφωνούν για την αγορά του,
στη συνέχεια, καταβάλλουν σε λογαριασμό Πιστωτικού Ιδρύματος που τους υποδεικνύεται από τους δράστες το αντίτιμο που έχει συμφωνηθεί, ως προκαταβολή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν το προς αγορά όχημα βρίσκεται σε απομακρυσμένη περιοχή, πείθονται και καταβάλλουν αντίτιμο και για τη μεταφορά του,
οι δράστες, εφόσον τα χρήματα έχουν καταβληθεί στον υποδεικνυόμενο από αυτούς λογαριασμό, διακόπτουν κάθε επικοινωνία με τον υποψήφιο αγοραστή και εκταμιεύουν απευθείας το χρηματικό ποσό που κατατέθηκε στο Πιστωτικό Ίδρυμα.
Τονίζεται ότι οι δράστες αποφεύγουν την αυτοπρόσωπη παρουσία με τους παθόντες, επιδιώκοντας αποκλειστικά και μόνο την τηλεφωνική επικοινωνία μαζί τους, μέσω διαφόρων τηλεφωνικών συνδέσεων ή τη διαμεσολάβηση τρίτων προσώπων, για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου εντοπισμού και σύλληψής τους.
Απάτες με τη μέθοδο της ενοικίασης διαμερίσματος
Οι δράστες κατορθώνουν και αποκτούν πρόσβαση σε κλειδιά διαμερισμάτων, τα οποία είναι προς ενοικίαση και αναρτούν αγγελία σε εφημερίδα, σχετικά με την ενοικίαση του διαμερίσματος.
Ακολούθως, κλείνουν ραντεβού με υποψήφιους ενοικιαστές σε προκαθορισθέντα από αυτούς χώρους και σε περίπτωση που αυτοί ενδιαφέρονται για την ενοικίαση του διαμερίσματος, λαμβάνουν προκαταβολή, προκειμένου εν συνεχεία προβούν στις απαιτούμενες ενέργειες για την εκμίσθωση αυτού (σύνταξη συμβολαίου μίσθωσης κλπ).
Έκτοτε οι δράστες εξαφανίζονται και δεν απαντούν στις τηλεφωνικές κλήσεις των θυμάτων.
Έχει επίσης διαπιστωθεί οι δράστες να εμφανίζονται ως υποψήφιοι ενοικιαστές σε ιδιοκτήτες διαμερισμάτων, οι οποίοι διαμένουν έναντι των υπό ενοικίαση διαμερισμάτων και με τη μέθοδο της απασχόλησης, ένας εκ των δραστών να εισέρχεται στην οικία του ιδιοκτήτη, η πόρτα της οποίας έχει παραμείνει ανασφάλιστη και να αφαιρεί χρηματικά ποσά και τιμαλφή.
Απάτες με το πρόσχημα βλάβης σε μηχανήματα προπληρωμένων καρτών
Οι δράστες έρχονται σε τηλεφωνική επικοινωνία με ιδιοκτήτες-υπαλλήλους, μικρών καταστημάτων (π.χ. μίνι-μάρκετ, περίπτερα κλπ) και τους ενημερώνουν ότι, είναι τεχνικοί υπάλληλοι της εταιρείας που τους παρέχει το μηχάνημα έκδοσης προπληρωμένων καρτών και ότι το μηχάνημά τους εμφανίζει κάποιο τεχνικό πρόβλημα.
Εν συνεχεία επικαλούνται ότι, για να επιλυθεί το εν λόγω πρόβλημα, πρέπει να εκτυπώσουν ορισμένο αριθμό προπληρωμένων καρτών (συνήθως 3-4 κάρτες αξίας 100,00 €) και να τους δώσουν τον αριθμό PIN. Τα υποψήφια θύματα πείθονται και δίνουν τους αριθμούς ΡΙΝ, ενώ η κλήση τερματίζεται με τους δράστες να τους ενημερώνουν ότι, εντός ολίγης ώρας το πρόβλημα θα αποκατασταθεί.
Έκτοτε, παύουν κάθε επικοινωνία με τα θύματα.
Μία παραπλήσια μέθοδος, αφορά την αυτοπρόσωπη παρουσία των δραστών στα ως άνω καταστήματα, οι οποίοι ζητούν την έκδοση προπληρωμένης κάρτας, ενώ παράλληλα προβαίνουν και στην αγορά άλλων προϊόντων, ευτελούς αξίας. Εν συνεχεία, δηλώνουν ότι τελικά δεν επιθυμούν την αγορά της προπληρωμένης κάρτας και αποχωρούν, έχοντας αποκτήσει με δόλιο τρόπο (π.χ. φωτογράφιση μέσω κινητού τηλεφώνου) τον αριθμό ΡΙΝ της ήδη εκτυπωθείσας κάρτας.
Οι ιδιοκτήτες-υπάλληλοι των καταστημάτων αντιλαμβάνονται τη σε βάρος τους απάτη σε χρόνο που ο δράστης έχει προλάβει να απομακρυνθεί.
Απάτη με τη μέθοδο πώλησης κατασχεμένων από την Τράπεζα ακινήτων ή οχημάτων σε συμφέρουσα τιμή
Οι δράστες εμφανίζονται συνήθως ως δικηγόροι Τραπεζών, οι οποίες προτίθενται να προχωρήσουν σε πλειστηριασμό κατασχεμένων ακινήτων και αυτοκινήτων. Με τη χρήση πλαστών εγγράφων και συνήθως με το πρόσχημα ότι οι ίδιοι ελέγχουν τη διενέργεια των πλειστηριασμών, πείθουν ότι μπορούν να μεσολαβήσουν στην κατακύρωση του πλειστηριαζόμενου αντικειμένου σε πολύ χαμηλή τιμή και αποσπούν έτσι μεγάλα χρηματικά ποσά.
Έχει παρατηρηθεί ότι μέλη αυτών των εγκληματικών ομάδων για να γίνονται περισσότερο πιστευτοί μισθώνουν πολυτελή διαμερίσματα και ακριβά αυτοκίνητα, προκειμένου να τα παρουσιάζουν ως προοριζόμενα για εκποίηση από τις Τράπεζες.
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι οι δράστες «αλιεύουν» υποψήφιους συναλλασσόμενους, ακόμα και μέσα από τον κύκλο γνωριμιών άλλων ατόμων που έχουν εξαπατήσει, πριν αυτά αντιληφθούν την απάτη.
Κάθε πολίτης, κάθε φορά που διαπιστώνει τέτοιου είδους συμπεριφορές ή άτομα που προσεγγίζουν είτε τους ίδιους είτε κάποιον από το οικείο περιβάλλον τους, με πρόθεση εξαπάτησης, αλλά και σε περίπτωση που τους αποσπάσουν χρηματικό ποσό, εξαπατώντας τους, καλό είναι να ενημερώνουν άμεσα τις Αστυνομικές Αρχές και να καταγγέλλουν, αντίστοιχα, το περιστατικό. Μπορούν να απευθύνονται στο Τμήμα Ασφαλείας της περιοχής τους, ενώ για άμεση αστυνομική επέμβαση μπορούν να επικοινωνούν με την Άμεση Δράση, καλώντας τον τριψήφιο αριθμό 100, ακόμα και στέλνοντας δωρεάν μήνυμα (SMS) στον ίδιο αριθμό.
Απάτες μέσω διαδικτύου
Με αφορμή περιστατικά εξαπάτησης πολιτών, σε διάφορες περιοχές της χώρας, από επιτήδειους που προσεγγίζουν κυρίως άτομα τρίτης ηλικίας και με διάφορα προσχήματα και τεχνάσματα τους αποσπούν χρηματικά ποσά, η Ελληνική Αστυνομία συνιστά:
Να μην πείθεστε εύκολα από άτομα, τα οποία σας “πλησιάζουν” ως γνωστοί συγγενικών - φιλικών προσώπων....
Να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί σε άγνωστα άτομα που επιχειρούν με διάφορα προσχήματα και τεχνάσματα να εισέλθουν στην οικία σας.
Εφόσον άγνωστο άτομο εισέλθει στην οικία σας με οποιαδήποτε πρόφαση (π.χ. διεξαγωγή έρευνας, πώληση κάποιου προϊόντος, ανάγκη να πραγματοποιήσουν μια κλήση κ.λπ.), να μην επιτρέπετε να μεταβαίνει σε άλλους χώρους του σπιτιού σας, πέραν αυτών που χρειάζεται και ποτέ να μην χάνετε την οπτική επαφή μαζί του.
Στην περίπτωση αυτή, να προσέχετε τα προσωπικά σας αντικείμενα, προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο αφαίρεσής τους με τη μέθοδο της απασχόλησης.
Να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όταν άγνωστοι προσπαθήσουν να σας πείσουν για την καταβολή χρηματικού ποσού, με το πρόσχημα επείγουσας ανάγκης συγγενικού - φιλικού προσώπου (π.χ. νοσηλεία σε νοσοκομείο).Το ίδιο μπορεί να προσπαθήσουν και τηλεφωνικά. Για τους ίδιους λόγους να μην ενδίδετε σε προτροπές για συνάντηση (ραντεβού κ.λπ.).
Σε περιπτώσεις που άγνωστοι επικαλούνται έκτακτη ανάγκη γνωστού -συγγενικού σας προσώπου, να επιδιώκετε πάντα οι ίδιοι να επικοινωνείτε τηλεφωνικά με το γνωστό-συγγενικό σας πρόσωπο, προς επιβεβαίωση των όσων επικαλούνται. Η επικοινωνία να γίνεται με δικό σας τηλέφωνο και κατόπιν δικής σας πρωτοβουλίας και να μην δέχεστε να μιλάτε με άτομο, το οποίο κάλεσαν οι άγνωστοι.
Σε κάθε περίπτωση, να δηλώνετε ότι δεν πρόκειται να παραδώσετε χρήματα, εάν δεν εμφανιστούν οι γνωστοί-συγγενείς σας.
Να μην δέχεστε σε καμία περίπτωση άγνωστα άτομα να σας οδηγήσουν σε Πιστωτικό Κατάστημα ή ΑΤΜ για ανάληψη χρηματικού ποσού.
Να μην πείθεσθε εύκολα σε ευκαιριακές αγορές προϊόντων που σας προτείνουν άγνωστα άτομα, ιδιαίτερα δε δίχως να δείτε πρώτα τα προϊόντα αυτά.
Να μην πείθεστε από άγνωστους, οι οποίοι εμφανίζονται ως υπάλληλοι Δημόσιας Υπηρεσίας ή άλλου φορέα για την επιδιόρθωση κάποιου τεχνικού προβλήματος, εάν δεν τους έχετε εσείς προηγουμένως καλέσει.
Να μην πείθεστε όταν άγνωστοι σας ζητούν να καταβάλλετε χρήματα για οφειλές γνωστών ή συγγενικών προσώπων σε δημόσιες υπηρεσίες ή σε καταστήματα-εταιρείες για αγορά αγαθών-προσφορά υπηρεσιών.
Επισημαίνεται ότι από νοσοκομεία ή από δημόσιες υπηρεσίες δεν χρησιμοποιείται η πρακτική υπάλληλοί τους να μεταβαίνουν σε οικίες ή σε δημόσιους χώρους και να ζητούν από πολίτες την καταβολή χρημάτων για υπηρεσίες που παρέχουν.
Να έχετε πάντα διαθέσιμους τους τηλεφωνικούς αριθμούς, με τους οποίους πρέπει να επικοινωνήσετε σε περίπτωση ανάγκης (Αστυνομία, Πυροσβεστική, Νοσοκομεία, στενοί συγγενείς κ.α.).
Προσπαθήστε να συγκρατήσετε τα χαρακτηριστικά των δραστών, καθώς και τα οχήματα με τα οποία κινούνται (αριθμό κυκλοφορίας, μάρκα οχήματος, χρώμα κ.λπ.), για να βοηθήσετε το έργο των διωκτικών αρχών.
Να ενημερώνετε πάντα τις αστυνομικές Αρχές, ακόμη και σε περίπτωση απόπειρας απάτης σε βάρος σας.
Συνηθέστερες μορφές συμβατικής απάτης
Απάτη με τη μέθοδο προσέγγισης εκ μέρους συγγενικού προσώπου (κυρίως σε βάρος ηλικιωμένων ατόμων)
Οι δράστες επιλέγουν κυρίως ηλικιωμένους ανθρώπους, για τους οποίους πληροφορούνται με οποιανδήποτε τρόπο τα στοιχεία ταυτότητας τόσο των ιδίων, όσο και προσφιλών συγγενικών τους προσώπων, συνήθως των παιδιών ή των εγγονιών τους.
Τους προσεγγίζουν «δήθεν» ως απεσταλμένοι των συγγενών τους και με το πρόσχημα άμεσης και επείγουσας ανάγκης χρημάτων, επιδιώκουν να τους αποσπάσουν μεγάλα χρηματικά ποσά. Η προσέγγιση, συνήθως, γίνεται κατά την έξοδο ή λίγο πριν την είσοδο στην κατοικία τους, έξω από Τράπεζες ή εμπορικά καταστήματα κ.λπ.
Οι τεχνικές που χρησιμοποιούν οι δράστες για να πείσουν τους ηλικιωμένους να τους δώσουν τα χρήματα για λογαριασμό των οικείων τους, είναι ο αιφνιδιασμός και η παρουσίαση μιας αληθοφανούς οικονομικής ανάγκης που πρέπει να ικανοποιηθεί χωρίς αναβολή. Με τον τρόπο αυτό, αλλά και με την αναφορά σε συγγενικά πρόσωπα με ιδιαίτερη οικειότητα, επιδιώκουν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη και να μην αφήσουν περιθώρια δεύτερης σκέψης. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι δράστες για να ισχυροποιήσουν τα επιχειρήματά τους, προσποιούνται πως τηλεφωνούν στα οικεία πρόσωπα για να επιβεβαιώσουν την οικονομική ανάγκη, πλην όμως οι ηλικιωμένοι μέσα στην αναστάτωση τους δεν αντιλαμβάνονται ότι συνομιλούν με συνεργούς των δραστών και όχι με τους συγγενείς τους.
Οι λόγοι που επικαλούνται οι δράστες για να αποσπάσουν χρήματα είναι συνήθως η εξόφληση ενός χρέους, η πληρωμή ασφαλιστηρίων συμβολαίων, η αγορά ηλεκτρικών συσκευών, ανταλλακτικών αυτοκινήτων κ.λπ., για λογαριασμό «δήθεν» συγγενικών προσώπων.
Επισημαίνεται ότι, συχνά γίνεται λόγος ότι το συγγενικό πρόσωπο δικαιούται επιστροφή υψηλού χρηματικού ποσού από τα ασφαλιστικά ταμεία, για τη λήψη του οποίου απαιτείται η πληρωμή ορισμένων παραβόλων, οι δε δράστες εμφανίζονται ως οι «λογιστές» των συγγενικών τους προσώπων, οι οποίοι έχουν αναλάβει τα διαδικαστικά ζητήματα για τη λήψη των χρημάτων αυτών.
Τα χρηματικά ποσά που ζητούν οι δράστες κυμαίνονται από μερικές εκατοντάδες έως αρκετές χιλιάδες ε υρώ, ποσά τα οποία μεταβάλλονται και προσαρμόζονται ανάλογα με τη δεκτικότητα και ευπιστία των ηλικιωμένων. Ενδεικτικά αναφέρεται πως στο παρελθόν δράστες έχουν μεταφέρει με αυτοκίνητο ηλικιωμένους ακόμα και σε Τράπεζες, προκειμένου να αναλάβουν μεγάλα χρηματικά ποσά και να τους τα παραδώσουν.
Απάτη με το πρόσχημα πρόκλησης τροχαίου ατυχήματος
Οι δράστες πραγματοποιούν αιφνιδιαστικές τηλεφωνικές κλήσεις σε αυτούς (κυρίως πρωινές και απογευματινές ώρες), προσποιούμενοι άλλοτε τους νοσοκομειακούς γιατρούς και άλλοτε τους δικηγόρους ή αστυνομικούς, υποστηρίζοντας ψευδώς ότι, στενό συγγενικό τους πρόσωπο (συνήθως τέκνο τους) έχει προκαλέσει με υπαιτιότητά του τροχαίο ατύχημα, με συνέπεια τον θανάσιμο ή βαρύτατο τραυματισμό συνήθως ανήλικου παιδιού.
Προκειμένου να αποφευχθεί η φυλάκιση του συγγενικού τους προσώπου και να απεμπλακεί από τις επικείμενες ποινικές συνέπειες, απαιτούν την καταβολή σημαντικών χρηματικών ποσών, το ύψος των οποίων ποικίλλει, προσαρμοζόμενα σε κάθε υπόθεση ανάλογα με τη δεκτικότητα και την ευπιστία των θυμάτων.
Για να γίνουν πιο πειστικοί, έτεροι συνεργάτες παρεμβάλλονται στην τηλεφωνική επικοινωνία, αναλόγως του φύλου του συγγενικού τους προσώπου, προσποιούμενοι αυτό, εκλιπαρώντας για βοήθεια και ασκώντας αφόρητη ψυχολογική πίεση στα θύματα.
Στη συνέχεια και εφόσον τα θύματα έχουν πεισθεί, είτε εμφανίζονται στην οικία τους για την παραλαβή των χρημάτων, είτε δίνουν ραντεβού σε προκαθορισμένο από τους δράστες τόπο και χρόνο, πλησίον της οικίας.
Επισημαίνεται ότι στα τροχαία ατυχήματα ακολουθούνται πάντα από τις αστυνομικές Αρχές οι νόμιμες και προβλεπόμενες ενέργειες, υπό την καθοδήγηση των κατά τόπους Εισαγγελικών Αρχών και σε καμία περίπτωση δεν υφίστανται παρέκκλιση από αυτές, με την καταβολή χρηματικών ποσών.
Απάτη με τη μέθοδο νοσηλείας συγγενικού προσώπου
Οι δράστες πραγματοποιούν αιφνιδιαστικές τηλεφωνικές κλήσεις στα υποψήφια θύματα και εκμεταλλευόμενοι την αναστάτωση που προκαλείται, τους αναγγέλλουν ότι ένας στενός συγγενής τους εισήχθη εσπευσμένα σε κάποιο νοσοκομείο, λόγω τροχαίου ατυχήματος ή κάποιου άλλου εκτάκτου λόγου και απαιτούν χρήματα για να γίνει άμεσα κάποια ιατρική πράξη, συνήθως χειρουργική επέμβαση.
Επιπλέον, ζητούν από τα υποψήφια θύματα να μεταβούν αμέσως σε συγκεκριμένο σημείο, όπου τους «αναμένει» άνθρωπος του νοσοκομείου π.χ. ένας νοσηλευτής ή υπάλληλος του ΕΚΑΒ, για να παραλάβει τα χρήματα και να τα παραδώσει το ταχύτερο δυνατό στους γιατρούς.
Τα θύματα χρησιμοποιούν συνήθως την ίδια τηλεφωνική συσκευή στην οποία δέχθηκαν την κλήση για να καλέσουν στο κινητό τηλέφωνο το συγγενικό τους πρόσωπο, που «δήθεν» νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση.
Μέσα στη σύγχυση τους δεν αντιλαμβάνονται ότι η «γραμμή» είναι ακόμη ανοιχτή με τους δράστες, οι οποίοι δεν τερμάτισαν την προηγούμενη κλήση.
Οι δράστες προσποιούνται ότι απαντούν στην κλήση των θυμάτων και «επιβεβαιώνουν» την άσχημη είδηση, παριστάνοντας για παράδειγμα κάποιον τραυματιοφορέα που κρατάει το κινητό του νοσηλευόμενου.
Απάτη με τη μέθοδο της απασχόλησης σε ΑΤΜ (συνήθως σε βάρος ηλικιωμένων ατόμων)
Οι δράστες προσεγγίζουν ένα άτομο τη στιγμή που πραγματοποιεί συναλλαγή σε ΑΤΜ και χωρίς να γίνουν αντιληπτοί υποκλέπτουν οπτικά το «ΡΙΝ» κατά την πληκτρολόγησή του, ενώ στη συνέχεια περιμένουν να ολοκληρωθεί η συναλλαγή.
Τη στιγμή της εξόδου της κάρτας από το ΑΤΜ ένας από τους δράστες ρίχνει στα πόδια του συναλλασσόμενου ένα χαρτονόμισμα και τον προτρέπει να το πάρει με το πρόσχημα ότι του έπεσε από τη τσέπη.
Οι δράστες εκμεταλλεύονται το χρονικό διάστημα που ο συναλλασσόμενος απασχολείται με το πεσμένο χαρτονόμισμα και αφαιρούν την κάρτα του από το στόμιο εξόδου του ΑΤΜ, τοποθετώντας στη θέση της μία άλλη.
Μετά την αποχώρηση του συναλλασσόμενου, που δεν έχει αντιληφθεί τη αλλαγή της κάρτας, οι δράστες αφαιρούν το υπόλοιπο του λογαριασμού.
Απάτες με το πρόσχημα πώλησης κοσμημάτων και άλλων αντικειμένων-συσκευών
Οι δράστες αναζητούν θύματα, προκειμένου να τους πωλήσουν έναντι χαμηλών τιμών διάφορα κοσμήματα και άλλα αντικείμενα (π.χ. ηλεκτρικά είδη, κινητά τηλέφωνα), προσεγγίζοντάς τα είτε στο δρόμο, είτε και στα ίδια τους τα σπίτια.
Αφού παζαρέψουν την τιμή αρκετή ώρα, στο τέλος συμβιβάζονται σε μια όντως χαμηλή τιμή, την οποία επιδιώκει και το θύμα και του πωλούν το εμπόρευμα. Όταν όμως απομακρυνθούν, το θύμα αντιλαμβάνεται ότι αυτό που αγόρασε είναι ευτελούς αξίας και ότι έπεσε θύμα απάτης.
Σε περιπτώσεις δε πώλησης ηλεκτρονικών συσκευών (κυρίως κινητά τηλέφωνα) έχει διαπιστωθεί ότι, οι δράστες αφότου λάβουν το αντίτιμο της συμφωνηθείσας αγοραπωλησίας, καταφέρνουν με επιδεξιότητα να αντικαταστήσουν την προς πώληση συσκευή με έτερη ψεύτικη, ιδίας εμφάνισης, χωρίς το θύμα να αντιληφθεί την εν λόγω «ανταλλαγή».
Έχουν επίσης παρατηρηθεί και περιπτώσεις όπου οι δράστες προσεγγίζουν θύματα, μεγάλης κυρίως ηλικίας και διαπραγματεύονται την πώληση κάποιας ηλεκτρικής συσκευής ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, σε τιμή όμως ευκαιρίας, την οποία υποτίθεται ότι έχουν στο αυτοκίνητο ή στο φορτηγάκι που έχουν παρκάρει έξω από το σπίτι τους. Τα θύματα πείθονται, καταβάλλουν το αντίτιμο χωρίς να έχουν δει το προς πώληση αντικείμενο και οι απατεώνες αποχωρούν με τη δικαιολογία ότι πρόκειται να το μεταφέρουν στην οικία, χωρίς στην ουσία ποτέ να εμφανιστούν.
Απάτες με το πρόσχημα συνδρομών
Συνίσταται στην έκδοση από τους δράστες πακέτων συνδρομών για κάποιο φιλανθρωπικό ίδρυμα ή διάφορα σωματεία (π.χ. αναπήρων, τυφλών κλπ) και στην εκμετάλλευση της ευαισθησίας που επιδεικνύουν οι πολίτες σε τέτοιου είδους ζητήματα, με αποτέλεσμα να συνεισφέρουν οικονομικά στην στις πρωτοβουλίες αυτές.
Επισημαίνεται ότι οι περιπτώσεις αυτές (έρανοι, διάθεση εισιτηρίων κλπ) πρέπει να διέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία και ως εκ τούτου τα εισπρακτικά μπλοκ πρέπει να είναι σφραγισμένα νομοτύπως. Σε κάθε άλλη περίπτωση, πρόκειται προφανώς για υπόθεση απάτης.
Απάτες σε βάρος ιερωμένων, με τη μέθοδο της δήθεν εκταμίευσης βοηθήματος από το ΙΚΑ ή της διευθέτησης διαφόρων οικονομικών και ασφαλιστικών εκκρεμοτήτων.
Οι δράστες επιλέγουν τα υποψήφια θύματά τους (ιερωμένους, κληρικούς, μοναχούς) και συνήθως μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας μαζί τους, τους ενημερώνουν ότι εκκρεμεί η εκταμίευση βοηθήματος από το ΙΚΑ προς το χώρο θρησκευτικής λατρείας που εκπροσωπούν (εκκλησία, Ιερά Μονή κλπ).
Σε άλλες περιπτώσεις οι δράστες επικοινωνούν με συνταξιούχους ιερωμένους και τους ενημερώνουν ότι έχουν δρομολογηθεί όλες οι απαιτούμενες ενέργειες προς εκταμίευση του εφάπαξ, που εκκρεμεί στο όνομά τους.
Προκειμένου να επιτευχθεί η εκταμίευση των προαναφερόμενων χρηματικών ποσών, τους καλούν να καταβάλλουν σε λογαριασμό που τους υποδεικνύεται κάποιο χρηματικό ποσό, ούτως ώστε να ξεκινήσουν οι διαδικασίες εκταμίευσής τους.
Τα θύματα πείθονται και καταβάλλουν το υποδειχθέν ποσό, αναμένοντας την καταβολή του επιδόματος.
Στο σημείο αυτό οι δράστες εξαφανίζονται και κόβουν κάθε επικοινωνία με τα θύματά τους.
Απάτες με το πρόσχημα διαμεσολάβησης για την εκταμίευση δανείου από Πιστωτικό Ίδρυμα
Στην περίπτωση αυτοί οι δράστες εμφανίζονται ως επιφανείς πολίτες, συνεργάτες Τραπεζών, οι οποίοι εκμεταλλευόμενοι τις προσωπικές γνωριμίες που έχουν στα Πιστωτικά Ιδρύματα, μπορούν να μεσολαβήσουν για την εκταμίευση δανείου, παρακάμπτοντας το σύστημα ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ.
Προκειμένου να ξεκινήσουν οι διαδικασίες εκταμίευσης του δανείου, οι δράστες ζητούν από τα θύματά τους την καταβολή χρηματικού ποσού για τα έξοδα αυτής.
Από τη στιγμή που το θύμα καταθέτει το συμφωνηθέν χρηματικό ποσό σε λογαριασμό Τράπεζας που του υποδεικνύεται, ο δράστης αρχίζει σιγά-σιγά να αποφεύγει την επικοινωνία με το θύμα, μέχρι που εξαφανίζεται.
Έχει παρατηρηθεί ότι, οι δράστες συνήθως προσελκύουν τα υποψήφια θύματά τους μέσω της ανάρτησης αγγελιών σε τοπικές εφημερίδες ή μέσω κοινών γνωστών που έχουν πέσει και αυτά θύματα, προτού το αντιληφθούν.
Απάτες με το πρόσχημα προφύλαξης τραπεζικών καταθέσεων
Οι δράστες επικοινωνούν κυρίως τηλεφωνικά με τα θύματα και προσποιούμενοι είτε τους Διευθυντές Πιστωτικών Ιδρυμάτων, είτε ότι έχουν «διασυνδέσεις», πείθουν αυτούς ότι μπορούν να προφυλάξουν τις καταθέσεις στην τράπεζα, από επικείμενο «κούρεμα».
Προς τούτο, τους ζητούν να καταθέσουν τα χρήματά τους σε συγκεκριμένο λογαριασμό, προκειμένου εν συνεχεία να προβούν σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες προς προστασία αυτών.
Έκτοτε εξαφανίζονται.
Απάτες με το πρόσχημα εξασφάλισης εργασίας
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι δράστες εκμεταλλευόμενοι την υπάρχουσα οικονομική κρίση και το κατ’ επέκταση ενδιαφέρον ορισμένων πολιτών για εξεύρεση εργασίας, προβαίνουν στην ανάρτηση αγγελιών στο διαδίκτυο ή στον τύπο, σύμφωνα με τις οποίες εμφαίνονται συνήθως ως διαμεσολαβητές ανάμεσα στον εκάστοτε ενδιαφερόμενο και τον υποτιθέμενο φορέα εργασίας, που εδρεύει είτε στη Χώρα μας είτε στο εξωτερικό και αναζητά εργατικό προσωπικό.
Αυτό επιτυγχάνεται είτε με τη δημιουργία ενός εικονικού γραφείου ευρέσεως εργασίας είτε με την ανάρτηση αγγελιών στο διαδίκτυο.
Από τους ενδιαφερόμενους, οι οποίοι προβαίνουν σε ηλεκτρονική ή/και τηλεφωνική επικοινωνία με αυτόν που ανήρτησε την αγγελία, ζητούνται προσωπικά στοιχεία, καθώς και η καταβολή ενός σημαντικού ποσού (είτε μέσω εταιρειών μεταφοράς χρημάτων είτε απευθείας σε τραπεζικούς λογαριασμούς), προκειμένου να αποπληρωθούν κάποια έξοδα, όπως έξοδα για την έκδοση προξενικών θεωρήσεων, πληρωμές δικηγόρων, μεσαζόντων κ.α.
Όσοι από τους ενδιαφερόμενους προπληρώνουν χρήματα, αντιλαμβάνονται στη συνέχεια ότι έχουν πέσει θύματα.
Στις περιπτώσεις που οι ενδιαφερόμενοι έχουν μεταβεί απευθείας στα εικονικά γραφεία ευρέσεως εργασίας, οι παραπάνω ενέργειες συνοδεύονται επίσης και με τη σύναψη ενός υποτιθέμενου ιδιωτικού συμφωνητικού από τα συμβαλλόμενα μέρη.
Απάτες με το πρόσχημα πώλησης χρυσών λιρών
Αποτελεί μια μέθοδο, η οποία άρχισε να εμφανίζεται στη Χώρα μας λόγω της οικονομικής κρίσης και του φόβου για επικείμενη χρεωκοπία της Ελλάδας.
Ειδικότερα, πολίτες ένεκα του φόβου τους για χρεωκοπία στην Ελλάδα και επιστροφή στη δραχμή, αναζητούν τρόπους για να προστατεύσουν τις τραπεζικές τους καταθέσεις.
Το γεγονός αυτό εκμεταλλεύονται οι δράστες, οι οποίοι τους παρουσιάζουν χρυσές λίρες και τους πείθουν να ανταλλάξουν τα χρήματά τους με αυτές. Στην πραγματικότητα, οι δράστες τους εμφανίζουν δύο-τρεις χρυσές λίρες, καθώς και ένα πουγκί μέσα στο οποίο βρίσκονται υποθετικά οι υπόλοιπες λίρες. Τα θύματα πείθονται, τους δίνουν το συμφωνηθέν χρηματικό ποσό και μόλις ανοίγουν το πουγκί, διαπιστώνουν ότι εκεί βρίσκονται κέρματα χαμιλής αξίας (20λεπτα, 50λεπτά) κλπ. Οι δράστες όμως έχουν ήδη εξαφανισθεί.
Έχει επίσης διαπιστωθεί η ανταλλαγή ευρώ με κάλπικες χρυσές λίρες, τη μη γνησιότητα των οποίων τα θύματα αντιλαμβάνονται σε μεταγενέστερο χρόνο.
Απάτες με τη μέθοδο χρήσης ειδικών χημικών υλικών για τον αποχρωματισμό δήθεν γνησίων χαρτονομισμάτων
Στην περίπτωση αυτή οι δράστες πείθουν τα θύματα ότι, με ειδικά χημικά υλικά μπορούν να εμφανίσουν λευκά χαρτιά, ανάλογων διαστάσεων των χαρτονομισμάτων, ως γνήσια διαφόρων αξιών του ευρώ και κατ’ αυτό τον τρόπο μπορούν να διπλασιάσουν ή και να τριπλασιάσουν το αρχικό τους κεφάλαιο.
Για το σκοπό αυτό οι δράστες πραγματοποιούν επίδειξη στα υποψήφια θύματά τους, αποχρωματίζοντας πράγματι κάποια χαρτονομίσματα.
Τα θύματα πείθονται, παραδίδουν το συμφωνηθέν χρηματικό ποσό και παραλαμβάνουν σημαντική ποσότητα λευκών χαρτιών, πεπεισμένοι ότι με τη χρήση των προαναφερόμενων ειδικών χημικών υλικών, αυτά θα μετατραπούν σε γνήσια.
Κατόπιν της συναλλαγής, οι δράστες εξαφανίζονται και τα θύματα αντιλαμβάνονται ότι τα λευκά χαρτιά που τους παραδόθηκαν είναι απλώς λευκά χαρτιά και φυσικά δεν μετατρέπονται σε χαρτονομίσματα ευρώ.
Απάτες σε βάρος επαγγελματιών αυτοκινητιστών (ιδιοκτήτες-οδηγούς ταξί)
Οι δράστες, εμφανιζόμενοι σε επαγγελματίες αυτοκινητιστές ως Πρέσβεις, Πρόξενοι ή Διπλωμάτες κάποιας χώρας, πείθουν αυτούς με συγκεκριμένα επιχειρήματα ότι επιθυμούν τη μίσθωση του ταξί για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα (συνήθως τριών μηνών), με υψηλή ημερήσια αποζημίωση συνήθως πάνω από 300 €.
Προς επίρρωση της συνεργασίας, ζητούν από τα θύματα να καταβάλλουν σε τραπεζικό λογαριασμό ένα σημαντικό χρηματικό ποσό (της τάξεως περίπου των 1.800 €) ως εγγύηση της μελλοντικής τους συνεργασίας, το οποίο τους ενημερώνουν ότι θα επιστραφεί σε αυτούς σε μεταγενέστερο χρόνο.
Έκτοτε και αφού γίνει η κατάθεση των χρημάτων από τα θύματα, οι δράστες εξαφανίζονται.
Απάτες μέσω αγοραπωλησίας οχημάτων
Οι δράστες χρησιμοποιούν δύο διαφορετικές μεθοδολογίες (modus operandi), που περιγράφονται ως ακολούθως:
α) Οι δράστες εμφανίζονται ως υποψήφιοι αγοραστές οχημάτων
μέσω του διαδικτύου, αναζητούν και βρίσκουν ηλεκτρονικές αγγελίες πώλησης οχημάτων, παντός τύπου, με σκοπό την εξαπάτηση των ιδιοκτητών τους,
αφού έρχονται σε επικοινωνία με τους κατόχους των οχημάτων, συμφωνούν για την αγορά και το αντίτιμο της συναλλαγής,
στη συνέχεια, επιδεικνύουν στον πωλητή του οχήματος είτε ανύπαρκτο αριθμό λογαριασμού, στον οποίο φαίνεται ψευδής ηλεκτρονική μεταφορά του αντιτίμου της συναλλαγής στο λογαριασμό του, είτε πλαστές βεβαιώσεις μεταφοράς εμβασμάτων στον προαναφερθέντα λογαριασμό,
οι πωλητές των οχημάτων παραπλανούνται - πείθονται και χωρίς να έχουν διασταυρώσει αν είναι πραγματική η μεταφορά χρημάτων, υποβάλλουν υπεύθυνες δηλώσεις μεταβίβασης οχήματος, τις οποίες οι δράστες χρησιμοποιούν για την μεταβίβαση του οχήματος στο όνομά τους,
οι δράστες, έχοντας στην κατοχή τους το όχημα εξαφανίζονται, χωρίς να καταβάλλουν το αντίστοιχο τίμημα και συνήθως προβαίνουν στην άμεση μεταπώληση του οχήματος.
β) Οι δράστες εμφανίζονται ως πωλητές των οχημάτων
καταχωρούν μέσω διαδικτύου ηλεκτρονικές αγγελίες πώλησης εικονικών οχημάτων, παντός τύπου, με σκοπό την εξαπάτηση υποψήφιων αγοραστών. Σε πολλές περιπτώσεις προσφέρουν τα προς πώληση οχήματα σε δελεαστικές τιμές,
οι υποψήφιοι αγοραστές έρχονται σε επικοινωνία μαζί τους και χωρίς να έχουν δει στην πλειοψηφία των περιπτώσεων το προς πώληση όχημα, πείθονται για τη φερεγγυότητα του υποτιθέμενου πωλητή και συμφωνούν για την αγορά του,
στη συνέχεια, καταβάλλουν σε λογαριασμό Πιστωτικού Ιδρύματος που τους υποδεικνύεται από τους δράστες το αντίτιμο που έχει συμφωνηθεί, ως προκαταβολή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν το προς αγορά όχημα βρίσκεται σε απομακρυσμένη περιοχή, πείθονται και καταβάλλουν αντίτιμο και για τη μεταφορά του,
οι δράστες, εφόσον τα χρήματα έχουν καταβληθεί στον υποδεικνυόμενο από αυτούς λογαριασμό, διακόπτουν κάθε επικοινωνία με τον υποψήφιο αγοραστή και εκταμιεύουν απευθείας το χρηματικό ποσό που κατατέθηκε στο Πιστωτικό Ίδρυμα.
Τονίζεται ότι οι δράστες αποφεύγουν την αυτοπρόσωπη παρουσία με τους παθόντες, επιδιώκοντας αποκλειστικά και μόνο την τηλεφωνική επικοινωνία μαζί τους, μέσω διαφόρων τηλεφωνικών συνδέσεων ή τη διαμεσολάβηση τρίτων προσώπων, για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου εντοπισμού και σύλληψής τους.
Απάτες με τη μέθοδο της ενοικίασης διαμερίσματος
Οι δράστες κατορθώνουν και αποκτούν πρόσβαση σε κλειδιά διαμερισμάτων, τα οποία είναι προς ενοικίαση και αναρτούν αγγελία σε εφημερίδα, σχετικά με την ενοικίαση του διαμερίσματος.
Ακολούθως, κλείνουν ραντεβού με υποψήφιους ενοικιαστές σε προκαθορισθέντα από αυτούς χώρους και σε περίπτωση που αυτοί ενδιαφέρονται για την ενοικίαση του διαμερίσματος, λαμβάνουν προκαταβολή, προκειμένου εν συνεχεία προβούν στις απαιτούμενες ενέργειες για την εκμίσθωση αυτού (σύνταξη συμβολαίου μίσθωσης κλπ).
Έκτοτε οι δράστες εξαφανίζονται και δεν απαντούν στις τηλεφωνικές κλήσεις των θυμάτων.
Έχει επίσης διαπιστωθεί οι δράστες να εμφανίζονται ως υποψήφιοι ενοικιαστές σε ιδιοκτήτες διαμερισμάτων, οι οποίοι διαμένουν έναντι των υπό ενοικίαση διαμερισμάτων και με τη μέθοδο της απασχόλησης, ένας εκ των δραστών να εισέρχεται στην οικία του ιδιοκτήτη, η πόρτα της οποίας έχει παραμείνει ανασφάλιστη και να αφαιρεί χρηματικά ποσά και τιμαλφή.
Απάτες με το πρόσχημα βλάβης σε μηχανήματα προπληρωμένων καρτών
Οι δράστες έρχονται σε τηλεφωνική επικοινωνία με ιδιοκτήτες-υπαλλήλους, μικρών καταστημάτων (π.χ. μίνι-μάρκετ, περίπτερα κλπ) και τους ενημερώνουν ότι, είναι τεχνικοί υπάλληλοι της εταιρείας που τους παρέχει το μηχάνημα έκδοσης προπληρωμένων καρτών και ότι το μηχάνημά τους εμφανίζει κάποιο τεχνικό πρόβλημα.
Εν συνεχεία επικαλούνται ότι, για να επιλυθεί το εν λόγω πρόβλημα, πρέπει να εκτυπώσουν ορισμένο αριθμό προπληρωμένων καρτών (συνήθως 3-4 κάρτες αξίας 100,00 €) και να τους δώσουν τον αριθμό PIN. Τα υποψήφια θύματα πείθονται και δίνουν τους αριθμούς ΡΙΝ, ενώ η κλήση τερματίζεται με τους δράστες να τους ενημερώνουν ότι, εντός ολίγης ώρας το πρόβλημα θα αποκατασταθεί.
Έκτοτε, παύουν κάθε επικοινωνία με τα θύματα.
Μία παραπλήσια μέθοδος, αφορά την αυτοπρόσωπη παρουσία των δραστών στα ως άνω καταστήματα, οι οποίοι ζητούν την έκδοση προπληρωμένης κάρτας, ενώ παράλληλα προβαίνουν και στην αγορά άλλων προϊόντων, ευτελούς αξίας. Εν συνεχεία, δηλώνουν ότι τελικά δεν επιθυμούν την αγορά της προπληρωμένης κάρτας και αποχωρούν, έχοντας αποκτήσει με δόλιο τρόπο (π.χ. φωτογράφιση μέσω κινητού τηλεφώνου) τον αριθμό ΡΙΝ της ήδη εκτυπωθείσας κάρτας.
Οι ιδιοκτήτες-υπάλληλοι των καταστημάτων αντιλαμβάνονται τη σε βάρος τους απάτη σε χρόνο που ο δράστης έχει προλάβει να απομακρυνθεί.
Απάτη με τη μέθοδο πώλησης κατασχεμένων από την Τράπεζα ακινήτων ή οχημάτων σε συμφέρουσα τιμή
Οι δράστες εμφανίζονται συνήθως ως δικηγόροι Τραπεζών, οι οποίες προτίθενται να προχωρήσουν σε πλειστηριασμό κατασχεμένων ακινήτων και αυτοκινήτων. Με τη χρήση πλαστών εγγράφων και συνήθως με το πρόσχημα ότι οι ίδιοι ελέγχουν τη διενέργεια των πλειστηριασμών, πείθουν ότι μπορούν να μεσολαβήσουν στην κατακύρωση του πλειστηριαζόμενου αντικειμένου σε πολύ χαμηλή τιμή και αποσπούν έτσι μεγάλα χρηματικά ποσά.
Έχει παρατηρηθεί ότι μέλη αυτών των εγκληματικών ομάδων για να γίνονται περισσότερο πιστευτοί μισθώνουν πολυτελή διαμερίσματα και ακριβά αυτοκίνητα, προκειμένου να τα παρουσιάζουν ως προοριζόμενα για εκποίηση από τις Τράπεζες.
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι οι δράστες «αλιεύουν» υποψήφιους συναλλασσόμενους, ακόμα και μέσα από τον κύκλο γνωριμιών άλλων ατόμων που έχουν εξαπατήσει, πριν αυτά αντιληφθούν την απάτη.
Κάθε πολίτης, κάθε φορά που διαπιστώνει τέτοιου είδους συμπεριφορές ή άτομα που προσεγγίζουν είτε τους ίδιους είτε κάποιον από το οικείο περιβάλλον τους, με πρόθεση εξαπάτησης, αλλά και σε περίπτωση που τους αποσπάσουν χρηματικό ποσό, εξαπατώντας τους, καλό είναι να ενημερώνουν άμεσα τις Αστυνομικές Αρχές και να καταγγέλλουν, αντίστοιχα, το περιστατικό. Μπορούν να απευθύνονται στο Τμήμα Ασφαλείας της περιοχής τους, ενώ για άμεση αστυνομική επέμβαση μπορούν να επικοινωνούν με την Άμεση Δράση, καλώντας τον τριψήφιο αριθμό 100, ακόμα και στέλνοντας δωρεάν μήνυμα (SMS) στον ίδιο αριθμό.
Απάτες μέσω διαδικτύου
