Μια καινοτόμα τεχνολογία επιτρέπει την ταυτοποίηση ατόμων ακόμη και όταν δεν διαθέτουν συσκευή με ενεργοποιημένο WiFi, μέσω της παθητικής καταγραφής σημάτων σε ραδιοδίκτυα, όπως διαπίστωσαν ερευνητές στη Γερμανία. Το εύρημα αυτό προκαλεί έντονο προβληματισμό σχετικά με την προστασία της ιδιωτικότητας και αναδεικνύει την ανάγκη για αυστηρότερα μέτρα ασφαλείας.
Επιστήμονες από το Karlsruhe Institute of Technology (KIT) απέδειξαν ότι είναι εφικτή η αναγνώριση ανθρώπων αποκλειστικά μέσω της παρακολούθησης της WiFi επικοινωνίας στο περιβάλλον τους, μια δυνατότητα που, όπως επισημαίνουν, συνιστά σοβαρή απειλή για την προσωπική ιδιωτική ζωή.
Η συγκεκριμένη τεχνική δεν προϋποθέτει την κατοχή ηλεκτρονικής συσκευής ούτε τη χρήση εξειδικευμένου εξοπλισμού. Αντίθετα, βασίζεται στα κοινά WiFi δίκτυα που ήδη λειτουργούν και επικοινωνούν μεταξύ τους. Τα ραδιοκύματα που διαχέονται στον χώρο αλληλεπιδρούν με το ανθρώπινο σώμα, δημιουργώντας μοναδικά μοτίβα, τα οποία μπορούν να καταγραφούν και να αναλυθούν. Τα μοτίβα αυτά μοιάζουν με εικόνες που παράγονται από κάμερες, με τη διαφορά ότι σχηματίζονται από ραδιοκύματα αντί για φως. Η ερευνητική ομάδα υπογραμμίζει ότι η νέα αυτή δυνατότητα καθιστά επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης της προστασίας της ιδιωτικότητας.
«Παρακολουθώντας τον τρόπο με τον οποίο διαδίδονται τα ραδιοκύματα, μπορούμε να σχηματίσουμε μια εικόνα του περιβάλλοντος και των ανθρώπων που βρίσκονται σε αυτό», εξηγεί ο καθηγητής Θόρστεν Στρούφε από το KASTEL, το Ινστιτούτο Ασφάλειας Πληροφοριών και Αξιοπιστίας του KIT.
Όπως σημειώνει, η διαδικασία λειτουργεί παρόμοια με μια συμβατική κάμερα, με τη διαφορά ότι χρησιμοποιεί ραδιοκύματα αντί για φωτεινά κύματα. Έτσι, δεν έχει σημασία αν κάποιος διαθέτει ή όχι συσκευή WiFi. Ακόμη και η απενεργοποίηση της προσωπικής συσκευής δεν προσφέρει ουσιαστική προστασία, καθώς αρκεί η ύπαρξη άλλων ενεργών WiFi συσκευών στον ίδιο χώρο.
Οι δρομολογητές WiFi ως «αθόρυβοι παρατηρητές»
«Η τεχνολογία αυτή μετατρέπει κάθε WiFi router σε δυνητικό εργαλείο παρακολούθησης», προειδοποιεί ο Τζούλιαν Τοντ από το KASTEL. Όπως εξηγεί, ένα άτομο μπορεί να ταυτοποιηθεί απλώς περνώντας συχνά μπροστά από έναν χώρο με WiFi, όπως ένα καφέ, και να αναγνωριστεί αργότερα από δημόσιες αρχές ή ιδιωτικές εταιρείες, χωρίς να το αντιληφθεί.
Ο Φέλιξ Μόρσμπαχ επισημαίνει ότι, παρότι οι υπηρεσίες πληροφοριών ή οι κυβερνοεγκληματίες διαθέτουν ήδη απλούστερα μέσα παρακολούθησης, όπως τα συστήματα κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης, τα ασύρματα δίκτυα ενδέχεται να εξελιχθούν σε μια σχεδόν καθολική υποδομή επιτήρησης. Το ανησυχητικό στοιχείο, όπως τονίζει, είναι ότι πρόκειται για μια αόρατη τεχνολογία που δεν προκαλεί υποψίες.
Σήμερα, τα WiFi δίκτυα είναι εγκατεστημένα στα περισσότερα σπίτια, γραφεία, καταστήματα εστίασης και δημόσιους χώρους.
Χωρίς ανάγκη ειδικού εξοπλισμού
Σε αντίθεση με τεχνικές που βασίζονται σε αισθητήρες LIDAR ή παλαιότερες μεθόδους WiFi που χρησιμοποιούσαν πληροφορίες κατάστασης καναλιού (CSI), δηλαδή μετρήσεις των μεταβολών των ραδιοσημάτων λόγω ανακλάσεων σε αντικείμενα ή ανθρώπους, η νέα μέθοδος δεν απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό. Μπορεί να υλοποιηθεί με μια απλή, συμβατική WiFi συσκευή.
Η τεχνική αξιοποιεί τη συνηθισμένη επικοινωνία μεταξύ των συνδεδεμένων συσκευών και του δρομολογητή. Οι συσκευές αυτές εκπέμπουν περιοδικά σήματα ανατροφοδότησης προς το δίκτυο, γνωστά ως πληροφορίες ανατροφοδότησης διαμόρφωσης δέσμης (beamforming feedback information – BFI). Τα σήματα αυτά μεταδίδονται χωρίς κρυπτογράφηση και μπορούν να αναγνωστούν από οποιονδήποτε βρίσκεται εντός της εμβέλειας.
Με τη συλλογή αυτών των δεδομένων, είναι δυνατό να δημιουργηθούν απεικονίσεις ανθρώπων από διαφορετικές γωνίες, γεγονός που επιτρέπει την ταυτοποίησή τους. Αφού εκπαιδευτεί το σύστημα μηχανικής μάθησης, η διαδικασία αναγνώρισης ολοκληρώνεται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Απειλές για την ιδιωτικότητα
Σε μελέτη που περιλάμβανε 197 συμμετέχοντες, οι ερευνητές κατάφεραν να αναγνωρίσουν τα άτομα με ακρίβεια που πλησίαζε το 100%, ανεξάρτητα από τη γωνία λήψης ή τον τρόπο κίνησής τους.
«Πρόκειται για μια ιδιαίτερα ισχυρή τεχνολογία, η οποία όμως ταυτόχρονα εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τα θεμελιώδη δικαιώματα, και ειδικότερα για την ιδιωτικότητα», υπογραμμίζει ο Στρούφε.
Η ερευνητική ομάδα προειδοποιεί ότι η τεχνολογία αυτή είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη σε αυταρχικά καθεστώτα, όπου θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την παρακολούθηση διαδηλωτών. Για τον λόγο αυτό, ζητούν άμεσα τη λήψη προστατευτικών μέτρων και την ενσωμάτωση εγγυήσεων ιδιωτικότητας στο νέο πρότυπο WiFi IEEE 802.11bf.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου