Το Ταμείο Αλληλοβοήθειας Υπαλλήλων του υπουργείου Πολιτισμού (ΤΑΥΠΥΠΠΟ) φέρεται να λειτουργούσε ως χρηματοδοτική κάνουλα ...εξυπηρέτησης πολιτικών και συνδικαλιστικών συμφερόντων για δεκαετίες, σύμφωνα με καταγγελία που έφτασε στο koutipandoras.gr. Ευάγγελος Βενιζέλος και Αντώνης Σαμαράς, κατά τη διάρκεια των θητειών τους ως υπουργοί Πολιτισμού, παρείχαν παχυλές επιχορηγήσεις -πότε τακτικές, πότε έκτακτες- στο συγκεκριμένο Ταμείο, ασχέτως αν οι πάγιες ανάγκες του ήταν κατά πολύ λιγότερες. Συνολικά, από το 2005 έως το 2016 το δημόσιο χρήμα που μπήκε στο ΤΑΥΠΥΠΠΟ ήταν 16,1 εκατ., από τα οποία 1,6 εκατ. ευρώ υπολογίζεται ότι κατέληξαν στο συνδικαλιστικό φορέα της ΠΟΕ – ΥΠΠΟ.
του Άγγελου Προβολισιάνου
Το 2002, επί υπουργίας Ευάγγελου Βενιζέλου, το Ταμείο Αλληλοβοήθειας Υπαλλήλων επανασυστάθηκε με ένα ιδιότυπο καθεστώς. Δεν πρόκειται για έναν εποπτευόμενο οργανισμό, ένα σώμα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, ούτε καν για έναν συνεταιρισμό, αλλά αντιθέτως αποτελεί «Ένωση Προσώπων χωρίς νομική υπόσταση», κάτι που σημειώνεται στο ΦΕΚ 340/20-3-2002. Είθισται να δημιουργούνται αντίστοιχα Ταμεία σε κρατικούς φορείς για να συντελείται ένα πλαίσιο δράσης, αρωγής ή παρέμβασης των εκάστοτε υπαλλήλων, ωστόσο η ιδιόμορφη νομική υπόσταση του ΤΑΥΠΥΠΠΟ προκαλεί ερωτηματικά, ειδικά αν αυτή διεκπεραιώθηκε από τον έγκριτο συνταγματολόγο, κ. Βενιζέλο. Ίσως, να αποτελεί το μοναδικό Ταμείο Υπαλλήλων θεσμικού φορέα που έχει τέτοια νομική μορφή δίχως καταστατικό.
Το Ταμείο, σύμφωνα με την καταγγελία, αποτέλεσε τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην πολιτική και συνδικαλιστική ηγεσία του υπουργείου, αφού οι επαρκέστατες επιχορηγήσεις εξασφάλιζαν από τη μία τη συνδικαλιστική αδράνεια και από την άλλη την απαιτούμενη πολιτική ησυχία που έπρεπε να έχει ο εκάστοτε υπουργός για να επιτελέσει το έργο του. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ταμείου ορίζονταν απευθείας από τον εκάστοτε υπουργό, αν και κάποια εξ αυτών αποδείχθηκαν ιδιαίτερα ανθεκτικά στον χρόνο και στις αλλαγές υπουργών. Ενδεικτικό παράδειγμα αυτό του προέδρου, Ιωάννη Τσακοπιάκου, ο οποίος βρίσκεται στη συγκεκριμένη θέση από το 2002. Υπάρχουν, δε, και οι περιπτώσεις όπου υψηλά ιστάμενα μέλη του Δ.Σ. πληρούν απλά και μόνο τα βασικά προσόντα, αν και το υπουργείο Πολιτισμού φημίζεται για την ακαδημαϊκή επάρκεια των υπαλλήλων του. Μάλιστα, κατά τις ίδιες καταγγελίες, κανένα συλλογικό όργανο δεν μπορούσε να εποπτεύσει το έργο της διοίκησης του Ταμείου, η οποία αποτελείται από υπαλλήλους και συνδικαλιστές του υπουργείου.
Η κύρια πηγή εσόδων του ΤΑΥΠΥΠΠΟ προέρχεται από το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων (ΤΑΠ), το οποίο θεωρείται «κολοσσός», αφού κατά το κοινώς λεγόμενο είναι ο κουμπαράς του υπουργείου Πολιτισμού, συγκεντρώνοντας τα έσοδα τόσο από τα εισιτήρια των αρχαιολογικών χώρων όσο και από τα πωλητέα είδη εντός αυτών. Ο κ. Βενιζέλος, αν και θα μπορούσε, δεν όρισε κάποιο πλαφόν στα έσοδα του Ταμείου Αλληλοβοήθειας. Αντιθέτως, θεσμοθέτησε την τακτική επιχορήγηση του σε 1% επί των ετήσιων εσόδων του «κολοσσού» ΤΑΠ. Από αυτό το 1%, το ¼ δινόταν απευθείας στη συνδικαλιστική ομοσπονδία των εργαζομένων. «Ποσοστό 25% στην ΠΟΣΥΠ.ΠΟ για την κάλυψη πολιτιστικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων και εκδηλώσεών της» σημειώνεται στο ΦΕΚ.
Δείτε το ΦΕΚ:
Ενώ η χώρα βρισκόταν στο κατώφλι του μνημονιακού ορυμαγδού, με τον Αντώνη Σαμαρά στο τιμόνι του υπουργείου εν έτει 2009, το ποσοστό της τακτικής επιχορήγησης από το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων πολλαπλασιάζεται και από το 1% φτάνει στο 3,5%. Δηλαδή, πρόκειται για αύξηση κατά 250%. Με αντίστοιχο τρόπο, κατά το ΦΕΚ 764/27-4-2009, αυξήθηκε και το ποσοστό που αναλογούσε στους συνδικαλιστές της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων του υπουργείου Πολιτισμού, φτάνοντας στο 10% επί της συνολικής επιχορήγησης 3,5% που έμπαινε στο Ταμείο από το ΤΑΠ. Ενδείκνυται να αναφερθεί πως την ίδια περίοδο, εγκρίνεται και έκτακτη επιχορήγηση για το Ταμείο ύψους 1.300.000 ευρώ. Πού πήγαν αυτά τα λεφτά;
Δείτε τις επιχορηγήσεις:
Το 2014, με δύο απανωτές υπουργικές αποφάσεις, ο τότε υπουργός Πολιτισμού, Κωνσταντίνος Τασούλας, αφενός μειώνει την τακτική επιχορήγηση του ΤΑΥΠΠΥΠΟ από το ΤΑΠ στο 2,5% και αφετέρου σπεύδει να ορίσει νέο Δ.Σ., διατηρώντας τον Τσαποκιάκο, για ακόμη τρία χρόνια, αν και η θητεία του προηγούμενου ΔΣ δεν είχε λήξει.
Δείτε τα ΦΕΚ:
Οι υποχρεώσεις του Ταμείου
Το ΤΑΥΠΥΠΠΟ στεγάζεται σε κτίριο που έχει παραχωρηθεί από το υπουργείο Πολιτισμού, αποδεσμεύοντας το Ταμείο από την καταβολή ενοικίου. Ως εκ τούτου, προκύπτουν τέσσερις βασικές οικονομικές υποχρεώσεις για το Ταμείο Αλληλοβοήθειας, πέρα από την πληρωμή του προσωπικού γραμματειακής υποστήριξης.
Η πρώτη αφορά τη λειτουργία ενός βρεφονηπιακού σταθμού που έχει περάσει εδώ και χρόνια στην κυριότητα του, με σκοπό να δέχεται συγκεκριμένο αριθμό παιδιών των υπαλλήλων του υπουργείου. Για το κτίριο του βρεφονηπιακού σταθμού δεν καταβάλλεται κάποιο μίσθωμα, αφού και αυτό έχει παραχωρηθεί από το υπουργείο Πολιτισμού. Η δεύτερη έχει να κάνει με τη χορήγηση βοηθημάτων ή άτοκων δανείων σε υπαλλήλους του υπουργείου που βρίσκονται σε οικονομική δυσχέρεια. Η τρίτη σχετίζεται με την πληρωμή κατασκηνώσεων για τα παιδιά των υπαλλήλων, ενώ η τελευταία είναι η διοργάνωση εκδηλώσεων, λόγου χάρη το Πάσχα.
Κατά την καταγγελία που έφτασε στο koutipandoras.gr, παρατηρούνται ύποπτες αυξομειώσεις με το πέρας των ετών στους οικονομικούς απολογισμούς που παρουσιάζει το Ταμείο αναφορικά με τις εκάστοτε υποχρεώσεις του, εγείροντας ερωτήματα για το ενδεχόμενο κάποιες δραστηριότητες να λειτουργούν ως προκάλυμμα διασπάθισης δημόσιου χρήματος. Ενδεικτικό παράδειγμα, σύμφωνα με την καταγγελία, η εκτόξευση του ποσού για τις κατασκηνώσεις των παιδιών των υπαλλήλων του υπουργείου, καθώς το 2016 το Ταμείο κατέβαλλε 280.293 ευρώ, ενώ την περσυνή χρονιά το ποσό είχε φτάσει μόλις στα 90.950 ευρώ.
Επίσης, όπως καταγγέλλεται, οι ετήσιες δαπάνες λειτουργίας του βρεφονηπιακού σταθμού είναι πολλαπλάσιες από αυτές ενός μέσου βρεφονηπιακού σταθμού. Υπάρχουν αντίστοιχα δημοσιεύματα του πρόσφατου παρελθόντος, σύμφωνα με τα οποία το μέσο ετήσιο κόστος για κάθε παιδί ξεπερνούσε τα 10.000 ευρώ κατά το 2015. Στον εν λόγω σταθμό απασχολούνται περίπου 30 άτομα, με την πλειοψηφία των υπαλλήλων να εργάζονται υπό το καθεστώς σύμβασης αορίστου χρόνου, δίχως όμως να λαμβάνουν 13ο και 14ο μισθό. Γι’ αυτό και προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη διεκδικώντας παράλληλα τη μισθολογική αναγνώριση του συνόλου της προϋπηρεσίας τους, κάτι που αν μη τι άλλο είναι οξύμωρο κατά την καταγγελία, αφού εργοδότες τους είναι συνδικαλιστές, δηλαδή άνθρωποι που έχουν ως αυτοσκοπό την προάσπιση των εργασιακών δικαιωμάτων.
Ως προς τη λειτουργία της έδρας του Ταμείου, απορία προκαλούν τα ποσά που καταβάλλονται για ετήσιες δαπάνες, όπως της συντήρησης υλικοτεχνικών υποδομών, αλλά και τα έξοδα για αγορά γραφικής ύλης και άλλων αναλωσίμων. Μάλιστα, κατά το 2016, η λειτουργία της έδρας, για την οποία όπως προαναφέρθηκε δεν καταβάλλεται ενοίκιο, ξεπέρασε το κόστος του βρεφονηπιακού σταθμού, δίχως να συνυπολογίζεται η μισθοδοσία. Ειδικότερα, η λειτουργία της έδρας για το 2016 έφτασε τα 292.864 ευρώ, με τη λειτουργία του βρεφονηπιακού σταθμού να ορίζεται στα 165.779 ευρώ, με το αντίστοιχο φαινόμενο να παρατηρείται το 2011, το 2012 και το 2013. Σε όλες αυτές τις χρονιές τη μερίδα του λέοντος στις δαπάνες της έδρας λάμβανε η κατηγορία «Προς Τρίτους».
Δείτε τα οικονομικά στοιχεία:
Δωδεκαετής οικονομικός έλεγχος
Το καλοκαίρι του 2016, μετά την ανάλογη πολιτική πρωτοβουλία του Αριστείδη Μπαλτά, ο οποίος ζήτησε από τους εκπροσώπους του Ταμείου να υποβάλλουν τα ανάλογα οικονομικά στοιχεία, διαπιστώθηκε πως το ΤΑΥΠΠΥΠΟ έχει αποθεματικό ύψους 1,3 εκατ. ευρώ. Συνέπεια αυτού, να μειωθεί στο μισό η τακτική επιχορήγηση που είχε προσδιοριστεί σε 1,4 εκατ. ευρώ για το ίδιο έτος. Έτσι, δόθηκε η ανάλογη εντολή στο ΤΑΠ από το υπουργείο να δοθούν δύο μόνο δώσεις συνολικού ύψους 700.000 ευρώ, αφού το προαναφερθέν ποσό σε συνδυασμό με το διόλου ευκαταφρόνητο ποσό του αποθεματικού κρίθηκαν υπεραρκετά για την κάλυψη των αναγκών του ΤΑΥΠΠΥΠΟ.
Επιπρόσθετα, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, δόθηκε και η ανάλογη κατεύθυνση να μειωθεί δραστικά η τακτική χρηματοδότηση του Ταμείου Αλληλοβοήθειας από το ΤΑΠ, περιορίζοντας και το ποσό που κατέληγε στην ΠΟΕ-ΥΠΠΟ.
Παράλληλα, επανενεργοποιήθηκε αίτημα του υπουργείου, το οποίο για άγνωστους λόγους είχε «παγώσει», για την διεκπεραίωση έκτακτου διαχειριστικού ελέγχου στο ΤΑΥΠΠΥΠΟ από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Ως εκ τούτου, μετά τη σχετική απόφαση της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσιονομικών Ελέγχων ο έλεγχος για τα οικονομικά έτη 2005 - 2016 ανατέθηκε στις αρμόδιες υπηρεσίες και αναμένεται να ολοκληρωθεί τους προσεχείς μήνες.
Τι απαντά ο πρόεδρος του Ταμείου
Σχετικά με την αύξηση του ποσού των κατασκηνώσεων κατά το έτος 2016, σε σχέση με το 2015, ο Γιάννης Τσακοπλιάκος απάντησε: «Ήταν μία περίοδος το 2015 που πληρώθηκε, αντί για τρεις το 2016 και όλα αυτά ελέγχονται από το υπουργείο. Εμείς, στέλνουμε όλες τις καταστάσεις στο υπουργείο. Τις ελέγχει και στη βάση αυτών των δεδομένων γίνονται οι κατασκηνωτικές περίοδοι. Και σας ξαναλέω, το 2015 επειδή καθυστέρησε να υπάρξει έγκριση από το υπουργείο, τα παιδιά πήγαν μόνο μία περίοδο κατασκήνωση, όχι τρεις».
Αναφορικά με τα καταγγελλόμενα περί υπερκοστολογήσεων στον βρεφονηπιακό σταθμό και συγκεκριμένα για το μέσο κόστος για κάθε παιδί, τόνισε: «Δεν ισχύει αυτό. Μπορείτε να έρθετε να σας δώσω αναλυτική την κατάσταση των εξόδων, εξάλλου δεν έχω εγώ κάποιο ταμείο που πληρώνω. Εγώ, είμαι πρόεδρος του φορέα. Δεν είμαι ο ταμίας και ο λογιστής. Γι’ αυτά υπάρχουν και οι ανάλογες υπηρεσίες. Δεν είμαι εγώ κάποιος που υπογράφω και πληρώνω, εγώ αποφασίζω ως πρόεδρος, όσο μου αναλογεί να αποφασίζω ως πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ταμείου».
Για την προσφυγή των εργαζομένων στη Δικαιοσύνη για την καταβολή 13ου και 14ου μισθού, όπως επίσης και για τη μισθολογική αναγνώριση της προϋπηρεσίας τους, ο πρόεδρος του ΤΑΥΠΥΠΠΟ υποστήριξε: «Η αλήθεια είναι πως εμάς κάποια στιγμή το ελληνικό Δημόσιο μας υποχρέωσε γιατί είμαστε ένας φορέας που επιδοτούμαστε 100% να περάσουμε στην Ενιαία Αρχή Πληρωμών. Εάν δεν περνάγαμε στην Ενιαία Αρχή Πληρωμών, όπου πληρώνεται όλο το Δημόσιο, ώστε να φαίνονται και οι υπάλληλοι οι δικοί μας ως υπάλληλοι του ευρύτερου δημόσιου τομέα, τότε θα μας έκοβε την επιδότηση. Εάν μας έκοβε την επιδότηση το Δημόσιο, δεν θα μπορούσαμε να πληρώσουμε αυτούς τους ανθρώπους. Έπρεπε να μπουν οι εργαζόμενοι στις διαδικασίες της Ενιαίας Αρχής Πληρωμών και να βγάλουμε νέους μισθούς, με βάση την πληρωμή των 7.000 υπαλλήλων του υπουργείου, όχι μόνο όσον αφορά τα μισθολογικά αλλά και για τα προνόμια. Οπότε, εμείς βρεθήκαμε σε ένα αδιέξοδο για να επιλέξουμε. Ή κάναμε αυτό ή επιλέγαμε το δρόμο που έλεγε ότι ο φορέας είναι ιδιωτικός, δεν έχουν σχέση με το Δημόσιο αυτοί οι υπάλληλοι. Οπότε, θα σταματούσε η επιδότηση και δεν θα είχαμε τον επόμενο μήνα να τους πληρώσουμε. Βεβαίως, οι εργαζόμενοι τότε ήθελαν να μπούμε σε αυτή τη διαδικασία, μπήκαμε υποχρεωτικά σε αυτή τη διαδικασία και διασφαλίσαμε ότι θα υπάρξουν πόροι για τους μισθούς, όπου ειρήσθω εν παρόδω να σας πω ότι το 90% των εξόδων είναι μισθοδοσίες, ανελαστικές δηλαδή δαπάνες. Μετά από αυτό, οι άνθρωποι λογικά είπαν γιατί χάσαμε αυτούς τους δύο μισθούς, αφού δεν είμαστε μόνιμοι. Όταν όμως γεννά -λόγου χάρη- μια γυναίκα, δικαιούται όλες τις παροχές του Δημοσίου».
Και πρόσθεσε επ’ αυτού: «Εάν κερδίσουν το δικαστήριο οι εργαζόμενοι, ξέρετε τι θα συμβεί; Θα πρέπει να φύγουν από την Ενιαία Αρχή Πληρωμών και θα βρεθούμε μπροστά από νομοθετικό αδιέξοδο, το οποίο θα μας φέρει απέναντι στην τρόικα. Εγώ, ήμουν υποχρεωμένος αυτούς τους ανθρώπους να τους προστατεύσω και σίγουρα δεν αμφισβητώ πως όταν ένας εργαζόμενος πέφτει από τους 14 μισθούς και πάει στους 12, δεν έχει το δίκιο του».
Όσον αφορά τα έτη που φαίνεται η λειτουργίας της έδρας του Ταμείου να ξεπερνά αυτή του βρεφονηπιακού σταθμού, χωρίς να συνυπολογίζεται η μισθοδοσία, απάντησε: «Πώς έχουν βγει αυτά τα στοιχεία από το λογιστήριο, δεν το ξέρω εγώ. Είναι αδιανόητο τα έξοδα της έδρας να ξεπερνούν τα έξοδα του παιδικού σταθμού», ενώ για τα έξοδα που παρουσιάζονται για τη συντήρηση της υλικοτεχνικής υποδομής, όπως παραδείγματος χάρη του φωτοτυπικού, είπε: «Δεν νομίζω ότι αφορά μόνο τη συντήρηση ενός φωτοτυπικού. Αφορά τη συντήρηση όλων των φωτοτυπικών. Και της Ομοσπονδίας και των σωματείων και της έδρας. Μπορεί τώρα εσείς να μου αναφέρετε ένα στοιχείο και να εννοείται και τα λεφτά που πλήρωσε το Ταμείο Αλληλοβοήθειας σε συνεννόηση με τον προηγούμενο υπουργό για το συνέδριο της Ομοσπονδίας. Αν μου λέτε και αυτά, εγώ απλά εκτελώ. Πάντα, με σύμφωνη γνώμη της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου».
Στο ερώτημα πού κατέληξαν τα λεφτά που δίνονταν για συνδικαλιστικές δραστηριότητες, δηλαδή το ποσοστό επί των ετήσιων επιχορηγήσεων από το ΤΑΠ, τα οποία υπολογίζονται σε περίπου 1,6 εκατ. ευρώ, είπε: «Καταρχήν, αυτό δεν ισχύει μέχρι το 2016. Αυτό ισχύει για τα προηγούμενα, τα πολύ παλιότερα χρόνια. Όλα αυτά είναι λεφτά που πήγαιναν από τον φορέα στην Ομοσπονδία των εργαζομένων και στα σωματεία. Αυτά όμως καταργήθηκαν με την τρόικα, δεν ίσχυαν μέχρι το 2016. Δεν δίνει πλέον το ΤΑΥΠΥΠΠΟ επιχορηγήσεις σε συνδικαλιστικούς φορείς. Αυτό σταμάτησε το 2014, με δική μας πρωτοβουλία, αφαιρώντας και το ποσοστό της επιχορήγησης που πήγαινε σε συνδικαλιστικούς φορείς».
Τέλος, για τον έλεγχο από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, τόνισε πως το Ταμείο έχει δώσει όλα τα στοιχεία. «Έχουν έρθει οι επιθεωρητές, έχουμε δώσει όλα τα στοιχεία. Έχουμε περάσει ένα πρώτο έλεγχο από τους επιθεωρητές από το 2000 έως το 2008. Επίσης, έχουμε περάσει έλεγχο από το ΣΔΟΕ από το 2004 έως το 2009. Θα ήθελα να καταγράψετε επίσης ότι από το τηλέφωνο, εγώ όσα μπορούσα να σας πω σας τα είπα και όποια στιγμή θέλετε μπορείτε να έρθετε στα γραφεία, να δείτε ακριβώς τις λίστες μία - μία» παρέθεσε.
